دانشگاه آزاد اسلامي
واحد رشت
دانشکده علوم کشاورزي
گروه آموزشي علوم دامي
پاياننامه تحصيلي جهت اخذ درجه کارشناسي ارشد
رشته: علوم دامي گرايش: تغذيه دام
عنوان:
بررسي اثر تزريق تستوسترون در خروسهاي گله مادر گوشتي برعملکرد گله
استاد راهنما:
دکتر عليرضا صيداوي
استاد مشاور:
دکتر مليحه راحتي
نگارش:
سيد سيامک واحدي
شهريور 1392
تشکر و قدر داني
اکنون که به لطف الهي موفق به انجام اين تحقيق شدم برخود لازم مي دانم به مصداق “من لم يشکر المخلوق?لم يشکر الخالق”از تمامي سروراني که اين حقير در کليه مراحل اجرايي و نگارش و ارائه اين پايان نامه ياري نمودند تشکر نمايم.
با سپاس از سه وجود مقدس:
آنان که ناتوان شدند تا ما به توانايي برسيم…
موهايشان سپيد شد تا ماروسفيد شويم…
و عاشقانه سوختند تا گرمابخش وجود ما و روشنگر راهمان باشند…
تقديم به
پدر و مادر و همسر عزيز و مهربانم
که در سختي‌ها و دشوار‌ي‌هاي زندگي همواره ياوري دلسوز و فداکار
و پشتيباني محکم و مطمئن برايم بوده‌اند.
از استاد راهنماي گرامي جناب آقاي دکتر عليرضا صيداوي (عضو هيئت علمي دانشگاه آزاد اسلامي واحد رشت) و سرکار خانم دکتر مليحه راحتي (عضو هيئت علمي دانشگاه آزاد اسلامي واحد رشت) کمال تشکر را دارم که در طول انجام اين تحقيق مرا ياري نمودند.
و در آخر تشکر صميمانه از کادر محترم فني سفيدرود و دوست عزيزم مهندس زمان فرحي که در انجام اين تحقيق مرا ياري نمودند.
فهرست مطالب
چکيده1
فصل اول: مقدمه
1-1 مقدمه3
1-1-1 اهميت دامپروري در جهان3
1-1-2 پرورش طيور در ايران4
1-1-3 پرورش طيور در جهان5
1-2 افزايش رشد در صنعت مرغ گوشتي6
1-3 بيان مسأله7
1-4 ضرورت انجام تحقيق8
1-5 اهداف تحقيق10
1-6 فرضيه تحقيق10
فصل دوم: بررسي منابع
2-1 توليد جوجه يک روزه گوشتي12
2-1-1 مرغ لاين12
2-1-2 گله هاي اجداد گوشتي12
2-1-3 گله هاي مرغ مادر12
2-1-4 کارخانه جوجه کشي12
2-2 تکنيکهاي مديريتي براي جبران کاهش فعاليت جفتگيري12
2-2-1 کنترل وزن بدن و برنامه تغذيهاي12
2-2-2 خروس ريزي و نسبت جنسي در ابتداي جوجه ريزي13
2-2-3اسپايکينگ13
2-2-4اينترااسپايکينگ14
2-3 تستوسترون براي جبران کاهش فعاليت جفتگيري14
2-3-1 عملکرد تستوسترون15
2-3-2 علل كاهش تستوسترون16
2-3-3 نقش تستوسترون16
2-3-4 تاثير تستوسترون بر ميزان متابوليسم پايه17
2-4علايم کمبودهورمونتستوسترون دربدن17
2-4-1 کاهش محسوس حجم و قدرت عضلاني17
2-4-2 افزايش ميزان تجمع چربي18
2-4-3 کاهش تراکم استخواني18
2-4-4 کاهش محسوس قواي جنسي18
2-5 آشنايي با روش‌هاي واکسيناسيون طيور19
2-5-1 روش قطره چشمي19
2-5-2 روش تزريقي19
2-5-3 روش تلقيح در نسوج بال19
2-6 تزريق تستوسترون و تاثير آن در گونه هاي مختلف19
2-6-1 تاثير تستوسترون در خروس19
2-6-2 تزريق تستوسترون در جوجه هاي گوشتي20
2-6-3 تزريق تستوسترون در خوک20
2-6-4 تزريق تستوسترون در خرگوش20
2-6-5 تزريق تستوسترون در ميش21
2-6-6 تاثير تستوسترون بر رشد جوجه خروسها21
2-6-7 تزريق تستوسترون در پرندگان22
2-6-8 تستوسترون در انسان22
2-6-9 تستوسترون در گاو22
2-6-10 تزريق تستوسترون در گونه هاي ديگر23
2-7 دستگاه توليد مثل جنس نر در طيور23
2-8 سيستم ماهيچه هاوعضلات در طيور24
2-9 دستگاه تناسلي و دفع ادرار24
2-10 علائم فنوتيپي خروسهاي بالغ26
2-10-1 خروس تيپ آ26
2-10-2 خروس تيپ بي26
2-10-3 خروس تيپ سي27
2-11 عوامل موثردرايجاد خروسهاي نوع سي27
2-11-1 بستر نا مناسب27
2-11-2 تهويه نامناسب27
2-11-3 تغذيه نامناسب27
2-12 ضريب پراکندگي در خروسهاي مولد28
2-13 دمايي نامناسب28
2-14 پرورش نامناسب28
2-15 بيماريها28
فصل سوم: مواد و روشها
3-1 حيوانات موردآزمايش30
3-2 سالنهاي آزمايش30
3-3 نوع هورمون30
3-4 جمع آوري نمونه30
3-5 ساعت روشنايي30
3-6 شدت روشنايي31
3-7 زمان تغذيه31
3-8 سيستم تغذيه مرغ31
3-9 سيستم تغذيه خروس31
3-10 هفته تزريق31
3-11 روش تزريق31
3-12 رفتار بعد تزريق32
3-13 رفتار بعد اسپايک32
3-14 کندلينگ32
3-15 ترابل شوتينگ32
3-16 درصد تلفات32
3-17 تجزيه و تحليل آماري33
فصل چهارم: نتايج
4-1 اثر تزريق غلظت‌هاي مختلف هورمون تستوسترون به خروس‌ها برميانگين درصد جوجه‌درآوري گله مرغ مادر گوشتي35
4-1-1 اثر تزريق غلظت‌هاي مختلف هورمون تستوسترون بهخروس‌ها برميانگين درصد جوجه ‌درآوري گله مرغ مادر گوشتي در هفته 4435
4-1-2 اثرتزريق غلظت‌هاي مختلفهورمون تستوسترون به خروس‌ها بر ميانگين درصد جوجه ‌درآوري گله مرغ مادر گوشتي در هفته 4535
4-1-3 اثرتزريق غلظت‌هاي مختلف هورمون تستوسترون به خروس‌ها برميانگين درصد جوجه ‌درآوري گله مرغ مادر گوشتي در هفته 4636
4-1-4 اثر تزريق غلظت‌هاي مختلف هورمون تستوسترون به خروس‌ها بر ميانگين درصدجوجه‌درآوري گله مرغ مادر گوشتي در هفته 4736
4-1-5 اثر تزريق غلظت‌هاي مختلف هورمون تستوسترون به خروس‌ها بر ميانگين درصدجوجه‌درآوري گله مرغ مادر گوشتي در هفته 4836
4-1-6 اثر تزريق غلظت‌هاي مختلف هورمون تستوسترون به خروس‌ها بر ميانگين درصدجوجه‌درآوري گله مرغ مادر گوشتي در هفته 4937
4-1-7 اثر تزريق غلظت‌هاي مختلف هورمون تستوسترون به خروس‌ها بر ميانگين درصدجوجه‌درآوري گله مرغ مادر گوشتي در هفته 5037
4-1-8 اثر تزريق غلظت‌هاي مختلف هورمون تستوسترون به خروس‌ها بر ميانگين درصدجوجه‌درآوري گله مرغ مادر گوشتي در کل دوره آزمايش (50-44 هفتگي)37
4-2 اثر تزريق غلظت‌هاي مختلف هورمون تستوسترونبه خروس‌هابرميانگين وزن تخم‌مرغ گله مرغ مادر گوشتي38
4-2-1 اثر تزريق غلظت‌هاي مختلف هورمون تستوسترون به خروس‌ها بر ميانگين وزن تخم‌مرغ گله مرغ مادر گوشتي در هفته 4438
4-2-2 اثر تزريق غلظت‌هاي مختلف هورمون تستوسترون به خروس‌ها بر ميانگين وزن تخم‌مرغ گله مرغ مادر گوشتي در هفته 4538
4-2-3 اثر تزريق غلظت‌هاي مختلف هورمون تستوسترون به خروس‌ها بر ميانگين وزن تخم‌مرغ گله مرغ مادر گوشتي در هفته 4639
4-2-4 اثر تزريق غلظت‌هاي مختلف هورمون تستوسترون به خروس‌ها بر ميانگين وزن تخم‌مرغ گله مرغ مادر گوشتي در هفته 4739
4-2-5 اثر تزريق غلظت‌هاي مختلف هورمون تستوسترون به خروس‌ها بر ميانگين وزن تخم‌مرغ گله مرغ مادر گوشتي در هفته 4839
4-2-6 اثر تزريق غلظت‌هاي مختلف هورمون تستوسترون به خروس‌ها بر ميانگين وزن تخم‌مرغ گله مرغ مادر گوشتي در هفته 4939
4-2-7 اثر تزريق غلظت‌هاي مختلف هورمون تستوسترون به خروس‌ها بر ميانگين وزن تخم‌مرغ گله مرغ مادر گوشتي در هفته 5040
4-2-8 اثر تزريق غلظت‌هاي مختلف هورمون تستوسترون به خروس‌ها بر ميانگين وزن تخم‌مرغ گله مرغ مادر گوشتي در کل دوره آزمايش (50-44 هفتگي)40
4-3 اثر تزريق غلظت‌هاي مختلف هورمون تستوسترون به خروس‌ها بر ميانگين وزن خروس‌هاي گله مرغ مادر گوشتي40
4-3-1 اثر تزريق غلظت‌هاي مختلف هورمون تستوسترون به خروس‌ها بر ميانگين وزن خروس‌هاي گله مرغ مادر گوشتي در هفته 4441
4-3-2 اثر تزريق غلظت‌هاي مختلف هورمون تستوسترون به خروس‌ها بر ميانگين وزن خروس‌هاي گله مرغ مادر گوشتي در هفته 4541
4-3-3 اثر تزريق غلظت‌هاي مختلف هورمون تستوسترون به خروس‌ها بر ميانگين وزن خروس‌هاي گله مرغ مادر گوشتي در هفته 4641
4-3-4 اثر تزريق غلظت‌هاي مختلف هورمون تستوسترون به خروس‌ها بر ميانگين وزن خروس‌هاي گله مرغ مادر گوشتي در هفته 4742
4-3-5 اثر تزريق غلظت‌هاي مختلف هورمون تستوسترون به خروس‌ها بر ميانگين وزن خروس‌هاي گله مرغ مادر گوشتي در هفته 4842
4-3-6 اثر تزريق غلظت‌هاي مختلف هورمون تستوسترون به خروس‌ها بر ميانگين وزن خروس‌هاي گله مرغ مادر گوشتي در هفته 4942
4-3-7 اثر تزريق غلظت‌هاي مختلف هورمون تستوسترون به خروس‌ها بر ميانگين وزن خروس‌هاي گله مرغ مادر گوشتي در هفته 5043
4-3-8 اثر تزريق غلظت‌هاي مختلف هورمون تستوسترون به خروس‌ها بر ميانگين وزن خروس‌هاي گله مرغ مادر گوشتي در کل دوره آزمايش (50-44 هفتگي)43
4-4 اثر تزريق غلظت‌هاي مختلف هورمون تستوسترون به خروس‌ها بر ميانگين درصد توليد تخم‌مرغ هفته گله مرغ مادر گوشتي43
4-4-1 اثر تزريق غلظت‌هاي مختلف هورمون تستوسترون به خروس‌ها بر ميانگين درصد توليد تخم‌مرغ هفته گله مرغ مادر گوشتي در هفته 4444
4-4-2 اثر تزريق غلظت‌هاي مختلف هورمون تستوسترون به خروس‌ها بر ميانگين درصد توليد تخم‌مرغ هفته گله مرغ مادر گوشتي در هفته 4544
4-4-3 اثر تزريق غلظت‌هاي مختلف هورمون تستوسترون به خروس‌ها بر ميانگين درصد توليد تخم‌مرغ هفته گله مرغ مادر گوشتي در هفته 4644
4-4-4 اثر تزريق غلظت‌هاي مختلف هورمون تستوسترون به خروس‌ها بر ميانگين درصد توليد تخم‌مرغ هفته گله مرغ مادر گوشتي در هفته 4745
4-4-5 اثر تزريق غلظت‌هاي مختلف هورمون تستوسترون به خروس‌ها بر ميانگين درصد توليد تخم‌مرغ هفته گله مرغ مادر گوشتي در هفته 4845
4-4-6 اثر تزريق غلظت‌هاي مختلف هورمون تستوسترون به خروس‌ها بر ميانگين درصد توليدتخم‌مرغ هفته گله مرغ مادر گوشتي در هفته 4945
4-4-7 اثر تزريق غلظت‌هاي مختلف هورمون تستوسترون به خروس‌ها بر ميانگين درصد توليدتخم‌مرغ هفته گله مرغ مادر گوشتي در هفته 5046
4-4-8 اثر تزريق غلظت‌هاي مختلف هورمون تستوسترون به خروس‌ها بر ميانگين درصد توليدتخم‌مرغ هفته گله مرغ مادر گوشتي در کل دوره آزمايش (50-44 هفتگي)46
4-5 اثر ورود خروس‌هاي جوان به گله بر ميانگين درصد جوجه‌درآوري گله مرغ مادر گوشتي46
4-5-1 اثر ورود خروس‌هاي جوان به گله بر ميانگين درصد جوجه‌درآوري گله مرغ مادر گوشتي در هفته 4447
4-5-2 اثر ورود خروس‌هاي جوان به گله بر ميانگين درصد جوجه‌درآوري گله مرغ مادر گوشتي در هفته 4547
4-5-3 اثر ورود خروس‌هاي جوان به گله بر ميانگين درصد جوجه‌درآوري گله مرغ مادر گوشتي در هفته 4647
4-5-4 اثر ورود خروس‌هاي جوان به گله بر ميانگين درصد جوجه‌درآوري گله مرغ مادر گوشتي در هفته 4747
4-5-5 اثر ورود خروس‌هاي جوان به گله بر ميانگين درصد جوجه‌درآوري گله مرغ مادر گوشتي در هفته 4848
4-5-6 اثر ورود خروس‌هاي جوان به گله بر ميانگين درصد جوجه‌درآوري گله مرغ مادر گوشتي در هفته 4948
4-5-7 اثر ورود خروس‌هاي جوان به گله بر ميانگين درصد جوجه‌درآوري گله مرغ مادر گوشتي در هفته 5048
4-5-8 اثر ورود خروس‌هاي جوان به گله بر ميانگين درصد جوجه‌درآوري گله مرغ مادر گوشتي در کل دوره آزمايش (50-44 هفتگي)48
4-6 اثر ورود خروس‌هاي جوان به گله بر ميانگين وزن تخم‌مرغ گله مرغ مادر گوشتي49
4-6-1 اثر ورود خروس‌هاي جوان به گله بر ميانگين وزن تخم‌مرغ گله مرغ مادر گوشتي در هفته 4449
4-6-2 اثر ورود خروس‌هاي جوان به گله بر ميانگين وزن تخم‌مرغ گله مرغ مادر گوشتي در هفته 4549
4-6-3 اثر ورود خروس‌هاي جوان به گله بر ميانگين وزن تخم‌مرغ گله مرغ مادر گوشتي در هفته 4649
4-6-4 اثر ورود خروس‌هاي جوان به گله بر ميانگين وزن تخم‌مرغ گله مرغ مادر گوشتي در هفته 4750
4-6-5 اثر ورود خروس‌هاي جوان به گله بر ميانگين وزن تخم‌مرغ گله مرغ مادر گوشتي در هفته 4850
4-6-6 اثر ورود خروس‌هاي جوان به گله بر ميانگين وزن تخم‌مرغ گله مرغ مادر گوشتي در هفته 4950
4-6-7 اثر ورود خروس‌هاي جوان به گله بر ميانگين وزن تخم‌مرغ گله مرغ مادر گوشتي در هفته 5050
4-6-8 اثر ورود خروس‌هاي جوان به گله بر ميانگين وزن تخم‌مرغ گله مرغ مادر گوشتي در کل دوره آزمايش (50-44 هفتگي)50
4-7 اثر ورود خروس‌هاي جوان به گله بر ميانگين درصد توليد تخم‌مرغ هفته گله مرغ مادر گوشتي51
4-7-1 اثر ورود خروس‌هاي جوان به گله بر ميانگين درصد توليد تخم‌مرغ هفته گله مرغ مادر گوشتي در هفته 4451
4-7-2 اثر ورود خروس‌هاي جوان به گله بر ميانگين درصد توليد تخم‌مرغ هفته گله مرغ مادر گوشتي در هفته 4551
4-7-3 اثر ورود خروس‌هاي جوان به گله بر ميانگين درصد توليد تخم‌مرغ هفته گله مرغ مادر گوشتي در هفته 4652
4-7-4 اثر ورود خروس‌هاي جوان به گله بر ميانگين درصد توليد تخم‌مرغ هفته گله مرغ مادر گوشتي در هفته 4752
4-7-5 اثر ورود خروس‌هاي جوان به گله بر ميانگين درصد توليد تخم‌مرغ هفته گله مرغ مادر گوشتي در هفته 4852
4-7-6 اثر ورود خروس‌هاي جوان به گله بر ميانگين درصد توليد تخم‌مرغ هفته گله مرغ مادر گوشتي در هفته 4953
4-7-7 اثر ورود خروس‌هاي جوان به گله بر ميانگين درصد توليد تخم‌مرغ هفته گله مرغ مادر گوشتي در هفته 5053
4-7-8 اثر ورود خروس‌هاي جوان به گله بر ميانگين درصد توليد تخم‌مرغ هفته گله مرغ مادر گوشتي در کل دوره آزمايش (50-44 هفتگي)53
فصل پنجم: بحث
5-1 بحث و نتيجه گيري62
5-2 عوارض مصرف طيور هورموني براي انسان63
5-3 مکانيزم تاثير تستوسترون63
5-4 تنظيم اسپرماتوژنز64
5-5 کنترل اسپرماتوژنز64
5-6 کاهش وزن تخم مرغ65
5-7 تاثير اسپايکينگ65
5-8 مقايسه تزريق با دوزهاي مختلف65
5-9 تاثير تستوسترون بر وزن خروسها65
نتيجه گيري :66
پيشنهادات :66
منابع
منابع و ماخذ68
فهرست جداول
جدول 1-4- مقايسه اثر تزريق غلظت‌هاي مختلف هورمون تستوسترون به خروس‌ها بر ميانگين54
جدول 2-4- مقايسه اثر تزريق غلظت‌هاي مختلف هورمون تستوسترون به خروس‌ها بر ميانگين55
جدول 3-4- مقايسه اثر تزريق غلظت‌هاي مختلف هورمون تستوسترون به خروس‌ها بر ميانگين56
جدول 4-4- مقايسه اثر تزريق غلظت‌هاي مختلف هورمون تستوسترون به خروس‌ها بر ميانگين57
جدول 5-4- مقايسه اثر ورود خروس جوان به گله بر ميانگين58
جدول 6-4- مقايسه اثر ورود خروس جوان به گله بر ميانگين59
جدول 7-4- مقايسه اثر ورود خروس جوان به گله بر ميانگين60
فهرست شکل:
شکل 1-1 پراکندگي طيور در مناطق مختلف ايران5
شکل 1-2 پراکندگي پرورش طيور در مناطق مختلف جهان6
چکيده
امروزه در گله هاي مادر گوشتي با مشکل مديريتي خروس مواجه هستيم که در هفته هاي 45 به بعد در اکثر قريب به اتفاق دچار يک کاهش جوجه درآوري خواهيم بود و براي حل اين مشکل از روش هاي اسپايکينگ يا تزريق خروس جوان به گله پير استفاده مي شود که توام با ريسک بهداشتي و هزينه بالا خواهد بود.
طبق اندازي گيري هاي انجام شده از تستوسترون خون خروس هاي گله مشاهده شد که از ابتداي توليد تا هفته 28 اين هورمون افزايش يافته و بعد آن در ادامه روند کاهشي داشته است بنابراين در اين تحقيق تزريق تستوسترون را در هفته 45 توليد انجام داديم و نتايج آن را نيز مورد بررسي قرار گرفت.
تستوسترون به عنوان هورمون جنس نر در رشد و تکامل اسپرم ها و بروز صفات ثانويه نقش اساسي کليدي داشته.
در اين تحقيق چهار تيمار که تيمار ها عبارتند از تزريق با دز 1/0 سيسي و 2/0 سيسي و 3/0 سيسي و شاهد و اسپايک شده که براي هر تيمار چهار تکرار در نظر گرفته شده و در مجموع بر روي 1140 قطعه خروس و 16220 قطعه مرغ سويه راس در قالب 20 پن مورد آزمايش قرار گرفت که رکورد ها با طرح کاملا تصادفي مورد ارزيابي قرار گرفتند مورد تزريق در دو نوبت ابتداي هفته 45 توليدي و 46 توليدي انجام شد و صفات مورد اندازي گيري را نيز از ابتداي هفته 41 تا انتهاي 50 مورد اارزيابي قرار گرفت
صفات مورد اندازي قرار گرفته عبارتند از وزن تخم مرغ وزن مرغ وزن خروس درصد توليد و درصد جوجه در آوري که نتايج نشان دادند تزريق در مقدار 1/0 سيسي تفاوت معني داري داشته و باعث بالا رفتن درصد جوجه در آوري گرديد.
کلمات کليدي: مرغ مادر گوشتي، تستوسترون، خروس، تخممرغ، جوجه درآوري
فصل اول:
مقدمه
1-1 مقدمه
از بدو خلقت بشر، غذا و تغذيه يکى از مسائل عمده براى آدميان بوده است، و با وجود اينکه بشر در عصر جديد توانسته است پيشرفت‌هاى چشمگيرى در شئون مختلف زندگى خود پديد آورد. باز هم مسئله غذا و تغذيه در جوامع بشرى از نظر اقتصادى و اجتماعى از اولويت خاصى برخوردار است. امروزه اهميت تغذيه تا آن حد است که يکى از معيارهاى مهم درجه سطح تمدن و درجه? پيشرفت هر جامعه محسوب مى‌شود. زيرا در پيشرفت همه جانبه يک اجتماع درجه? سلامت روحى و جسمى افراد آن جامعه عامل تعيين‌کننده مى‌باشد. بخش طيور در طول دو دهه گذشته بعلت توليد فشرده، پيشرفت هاي ژنتيکي، بهبود کنترل بيماري و اقدامات زيستي ، افزايش درآمد و جمعيت انساني و شهرنشيني متحمل تغييرات عمده ساختاري گرديدهاست.(1) اين تغييرات فرصت هاي فوق العاده اي براي توليد کنندگان مرغ، به ويژه توليدکنندگان خرد براي بهبود درآمد بوجود آورده است. همچنين بدليل گستردگي علوم، پيشرفت روز افزون دانش بشري و دسترسي آن به زير لايه هاي تخصصي دردنيا، شاهد روابط بسيار نزديک علم اقتصاد با علوم کشاورزي هستيم. با تکيه بر علم اقتصاد و پيروي از علوم تخصصي، مي توان طرح هاي کشاورزي را هدفمند نمود. علم دامپروري هم، يکي از بخش هاي مهم کشاورزي است که، از اين قاعده مستثني نيست امروزه مصرف گوشت سفيد نسبت به گوشت قرمز بيشتر بوده که از دلايل آن مي توان به توصيه هاي مکرر پزشکي و ارزانتر بودن و سالمتر بودن آن دانست با توجه به نياز روز افزون آن مي بايست اقدامات لازم براي زير ساخت هاي آن انجام گردد.(2)
1-1-1 اهميت دامپروري در جهان
جمعيت دنيا در حال حاضر به‌سرعت افزايش پيدا مى‌کند. سرعت اين افزايش به حدى است که دانشمندان علوم مختلف آن را انفجار جمعيت ناميده‌اند. در آغاز قرن اول جمعيت جهان در حدود يک‌چهارم ميليارد و در سال ???? ميلادى جهان کمتر از نيم ميليارد بود. در سال ???? جمعيت دنيا دو برابر شد، در قرن بعد يعنى ???? جمعيت دوباره دو برابر شده و به حدود ?/? ميليارد و در سال ???? به بيش از ? ميليارد و در ?? سال آينده باز دو برابر خواهد شد.(2)
خلقت بشر، غذا و تغذيه يکى از مسائل عمده براى آدميان بوده است، و با وجود اينکه بشر در عصر جديد توانسته است پيشرفت‌هاى چشمگيرى در شئون مختلف زندگى خود پديد آورد، باز هم مسئله غذا و تغذيه در جوامع بشرى از نظر اقتصادى و اجتماعى از اولويت خاصى برخوردار است. امروزه اهميت تغذيه تا آن حد است که يکى از معيارهاى مهم درجه سطح تمدن و درجه? پيشرفت هر جامعه محسوب مى‌شود. زيرا در پيشرفت همه جانبه يک اجتماع درجه سلامت روحى و جسمى افراد آن جامعه عامل تعيين‌کننده مى‌باشد. جمعيت دنيا در حال حاضر به‌سرعت افزايش پيدا مى‌کند. سرعت اين افزايش به حدى است که دانشمندان علوم مختلف آن را انفجار جمعيت ناميده‌اند. درآغازقرن اول جمعيت جهان در حدود يک‌چهارم ميليارد و در سال ???? ميلادى جهان کمتر از نيم ميليارد بود. در سال ???? جمعيت دنيا دو برابر شد، در قرن بعد يعنى ???? جمعيت دوباره دو برابر شده و به حدود ?/? ميليارد و در سال ???? به بيش از ? ميليارد و در ?? سال آينده باز دو برابر خواهد شد .با اين روند افزايش، احتياجات براى توليدات دامى دو برابر خواهد شد. ولى به‌طورىکه مى‌دانيم در حال حاضر در اکثر کشورها، مردم با سوء تغذيه مواجه هستند. تخمين زده مى‌شود که ??% مردم جهان دچار سوء تغذيه هستند. بيشتر اين سوء تغذيه به علت کمبود مواد پروتئينى با کيفيت بالا، مثل گوشت، شير و تخم‌مرغ است.(3)
1-1-2 پرورش طيور در ايران
تا چند دهه پيش ، پرورش طيور در ايران بصورت كاملاً روستايي و اوليه صورت ميگرفت، بدين ترتيب كه هر خانواده روستايي، تعداد معدودي مرغ و خروس و ساير طيور اهلي از قبيل اردك و غاز و ندرتاً بوقلمون را براي مصرف خود، نگاهداري مينمود .اغلب منظور اصلي از نگاهداري اين تعداد معدود طيور بومي نيز تهيه تخم مرغ مصرفي خانواده بوده و كمتر پرورش از نظر گوشت مرغ مورد توجه قرار ميگرفت ، فقط نيمچه خروس هاي اضافي و يا مرغهاي مسن و پير را كه از تخم رفته بودند ، به عنوان گوشت در جشن ها و عزاداريها به مصرف مي رساندند . در شهرها مصرف گوشت طيور بسيار پايين بوده و از مازاد توليد در روستاها تامين ميگرديداز اين رو گوشت طيور نقش قابل توجهي در غذاي روزمره مردم وجود نداشت . بهعلاوه از نظر پرورش اقتصادي و اصلاح نژاد و تشخيص مرغهاي بومي نيز هيچگونه اقدامي صورت نميگرفت ، حال آنكه در كشورهاي ديگر ، از دهها سال پيش به پرورش طيور تجارتيوعلمي پرداخته و قسمتي از مصرف پروتئين حيوانيآنهاراتوليدات طيور تشكيل ميدادهاست.(شکل1-1)امروزه واحدهاي مرغداري بسيار بزرگي وجود دارد که از جنبه اقتصادي داراي اهميت زيادي هستند در حال حاضر صنعت پرورش طيور به اندازهاي گسترش پيدا کرده که گاهي گله هاي طيور موجود در يک واحد به مرز يک ميليون قطعه مي رسد سرعت صنعتي شدن پرورش طيور در نيمه قرن اخير به حدي است که شايد در آينده نزديک، ديگر مراکز کوچک توليدي حتي در کشورهاي در حال توسعه هم ديده نشود از سال ???? تا به حال، توليد تخم مرغ ساليانه به ازاي هر مرغ تقريبا دو برابرشدهاست.(3)
شکل 1-1 پراکندگي طيور در مناطق مختلف ايران
1-1-3 پرورش طيور در جهان
بخش طيور در طول دو دهه گذشته بعلت توليد فشرده، پيشرفت هاي ژنتيکي، بهبود کنترل بيماري و اقدامات زيستي ، افزايش درآمد و جمعيت انساني و شهرنشيني متحمل تغييرات عمده ساختاري گرديده است. اين تغييرات فرصت هاي فوق العاده اي براي توليد کنندگان مرغ، به ويژه توليدکنندگان خرد برايبهبود درآمد بوجود آورده است.
(شکل2-1) گوشت مرغ در سراسر جهان مصرف ميشود و در طول چند دهه گذشته، محبوبيت آن در بسياري از کشورها افزايش يافته است. از جمله دلايل اين افزايش مصرف هزينه نسبتا کم توليد، نرخ رشد سريع مرغ، ارزش غذايي بالاي گوشت و معرفي بسياري از محصولات جديد هستند. به طور کلي، صنعت طيور به طور چشمگيري در طول 50 سال گذشته تغيير کرده است. در گذشته طيوردر گله هاي کوچک توليد ميشد و عمدتا به عرضه تخم مرغ براي حمايت از واحدهاي کوچک مزرعه ، و تخم مرغ و محصولات فرعي پرندگان زنده از سرمايه گذاري تخم مرغ زنده در بازارهاي محلي فروخته شد. امروزه صنعت طيور به شدت يکپارچه و توسط مديريت تعدادي از شرکت هاي بزرگ انجام ميگيرد.
براي تدوين و فرموله کردن جيره غذايي از کامپيوتر استفاده ميشود به عنوان مثال فرمولاسيون خوراک، پيش بيني روند بازار، کنترل تجهيزات براي پردازش گوشت، و بهتازگي، به کارگيري ماشين آلات براي بازرسي اتوماتيک و درجه بندي از موارد مهم در سالهاي اخير بودهاست. اينترنت و تجارت الکترونيک نقش مهمي در بازاريابي ايفا مينمايد . علاوه بر اين، کشاورزان شروع به يادگيري تخصص در جنبه هاي مختلف پرورش طيورنموده و امروزه، در مراحل گوناگون بهعنوان مثال، پرورش، خروج از زونا و يا فرآوري گوشت از متخصصين مربوطه استفاده ميشود. امروزه توليددر فارمهاي چند صد هزار تا چند ميليون پرنده در فارم انجام ميپذيرد. اين عمليات نيازمند مديريت دقيق و موثر به منظورتوليدات سودآور ميباشد. ادغام مراحل گوناگون پرورش مثل مرحله هچري، نگهداري، کشتار و فراوري پس از آن براي توليد مقرون به صرفه و رقابتي يکي ديگر از تغييرات عمده اي در ساختار صنعت طيورميباشد.(4،3،2)
شکل 1-2 پراکندگي پرورش طيور در مناطق مختلف جهان
1-2 افزايش رشد در صنعت مرغ گوشتي
بهبود عملكرد در نژادهاي گوشتي با بروز صفات منفي و از جمله با كاهش باروري نيز توأم بوده است. انتخاب ژنتيكي براي افزايش رشد در مرغ‌ها، سبب افزايش اوولاسيون نامنظم و سندروم توليد تخم مرغ غير قابل جوجه‌كشي شده و در خروس‌ها كاهش شديد فعاليت جنسي را بهمراه داشتهاست. با توجه به وجود رابطه بين رشد و ساير پارامترهاي توليد با يكديگر از قبيل سن توليد اولين تخم مرغ ، درصد توليد، وزن تخم و غيره، اينكه بهترين نوع پرورش متعادل چگونه بايد باشد سوالي است كه هنوز بدرستي بدان پاسخي داده نشده است. توليدكنندگان نژادها همواره بر يكنواختي وزن گله در دوره پرورش تأكيد دارند و آنرا مهمترين عامل رمز موفقيت گله در دوره توليد مي‌دانند. در درستي اين موضوع اگرچه جاي شكي وجود ندارد معهذا چگونگي دست‌يابي به آن همواره آسان نيست. وجوداختلاف ژنتيكي در بين مرغ‌هاي يك گلهاز نظر پتانسيل رشد و محدوديت غذايي كه سبب ايجاد رقابت در دستيابي به دان ميشود موجب بروز و يا افزايش درصد غير يكنواختي وزن در گله مي‌گردد كه حداقل نتيجه ناخواسته آن عدم پيك مناسب گله و توليد تخم مرغ‌هاي با وزن غير يكنواخت است.
بعداز رسيدن گله به بلوغ جنسي،امكان دستيابي به بهترين عملكرد و توليد بيشترين جوجه بشرطي عملياست كه مرغ و خروس‌هاي گله به مرحله توليد حقيقي يا واقعي نيز رسيده باشد بعبارت ديگر ، گامت‌هاي توليد شده بايد حداكثر قدرت نطفه داري ، توان رشد و تكامل را نيز داشته باشند.(4،3)
1-3 بيان مسأله
توليد گوشت مرغ و همچنين تخم مرغ به صورت صنعتي بدين صورت ميباشدکه در هر سويه از آن با انتخاب هاي فراوان و انجام کارهاي آزمايشگاهي ژنتيکي در بخش پرورشي لاين به خالص سازي و رسيدن به خصوصيات و صفات مورد نظر ميپردازند که نتاج حاصله تامين کننده جوجه هاي واحدهاي اجداد بوده که در4 خط پرورش يافته و در نهايت تاجگيري شده کهاز اين نتاج آنها در واحد هاي مادر استفاده نموده سپس در مرحله آخرازنتاج آنها در واحدهاي پرورشي مورداستفاده قرار ميگيرد که با نامهاي واحد پرورشي نيمچه گوشتي و واحد تخم گذار معرفي ميشوند.
در يک نگاه کلي متوجه آن خواهيم شد که اهداف کيفي جوجه متولد شدهاز نظر زنتيکي بيشتر در خطوط لاين و اجداد پي گيري خواهد شد و در مرغ مادر توليد جوجه بيشتر بهازاي مرغ پاي توليد هدف نهائي بوده دراين ميان مادر هاي گوشتي از مشکلات توليدي بيشتري نسبت به مادرهاي تحمگذار برخوردار هستند به عنوان مثال پرورش خروس و حفظ کردن آن درزمان توليد درواحدهاي تخمگذار به مراتب آسانتر بوده کهالبته يکياز عواملآن آزاد بودن دان مصرفي براي ماکيان تخمگذار درطي روشنايي سالنها بودهدرعوض براي خروسهاي مادر گوشتي دان به صورت محدود شده در اختيار پرنده قرار گرفته که خود باعث ايجاد رقابت کرده و پراکندگي وزني را بيشتر نموده و در نهايت تعدادي از خروسها ضعيفتر که به دان مورد نظر دسترسي نداشته حذف ميشوند.
يکي ديگراز مشکلات مديريت تغذيه خروس هاي مادر گوشتي نبود سيستم غذارسان مناسب بوده کهچه به صورت بشقابي و چه به صورت ريلي تنها با اختلاف ارتفاع بيشتر از غذارسان مرغ ها مديريت ميشود که اين خود مشکلاتي را در پي دارد زيرا تعداد خروس ها ي که از قد بلند برخوردار نبوده حذف ميشوند ويا تعدادي از مرغ ها با اندام کشيده ميتوانند از دان خروس ها استفاده کنند مشکلات ذکر شده حاکي از آن است که متاسفانه علي رقم دستيابي توليد مناسب تخم مرغ دستيابي به حداکثر جوجه مويثر نيست اين مهم، نياز به کار بيشتر و مديريت مناسب روي خروسها ميباشد.
بعداز مشاهده نمودار جوجه درآوري دربسياري ازگلههاي مادر در ايران مشاهده ميشود که در40 هفته توليدي دراکثرقريب به اتفاق بعدازهفته 20 توليد، دچار يک افت جوجه درآوري خواهيم بود که تا پاياندورهبيشتر هم خواهد شد ،که البته راه حل متداول اسپايکينگ1 خروسها ميباشد که خود نيز مشکلاتي اعم از ريسک بهداشتي، مديريت خاص براي حفظ خروسهاي جوان و هزينه بسيار بالا را به همراه دارد . دراين تحقيق انتظار مي رود با تزريق تستوسترون به عضله سينه خروس ها در هفته 20 توليد باعث بالا رفتن هورمون جنسي آنها شده وفعاليت بيشترآنها را داشته باشيم که البته اين نتايج را درجوجه درآوري مورد بحث وتحليل خواهيم گذاشت.
1-4 ضرورت انجام تحقيق
امروزه بدليل گستردگي علوم، پيشرفت روز افزون دانش بشري و دسترسي آن به زير لايه هاي تخصصي دردنيا، شاهد روابط بسيار نزديک علم اقتصاد با علوم کشاورزي هستيم. با تکيه بر علم اقتصاد و پيروي از علوم تخصصي، مي توان طرح هاي کشاورزي را هدفمند نمود. علم دامپروري هم، يکي از بخش هاي مهم کشاورزي است که، از اين قاعده مستثني نيست امروزه مصرف گوشت سفيد نسبت به گوشت قرمز بيشتر بوده که از دلايل آن مي توان به توصيه هاي مکرر پزشکي و ارزانتر بودن و سالمتر بودن آن دانست با توجه به نياز روز افزون آن مي بايست اقدامات لازم براي زير ساخت هاي آن انجام گردد توليد گوشت مرغ و همچنين تخم مرغ به صورت صنعتي بدين صورت مي باشدکه در هر سويه از آن با انتخاب هاي فراوان و انجام کارهاي آزمايشگاهي ژنتيکي در بخش پرورشي لاين به خالص سازي و رسيدن به خصوصيات و صفات مورد نظر مي پردازند که نتاج حاصله تامين کننده جوجه هاي واحد هاي اجداد بوده که در 4 خط پرورش يافته و در نهايت تاج گيري شده که از اين نتاج آنها در واحد هاي مادر استفاده نموده سپس در مرحله آخر از نتاج آنها در واحد هاي پرورشي مورد استفاده قرار مي گيرد که با نام هاي واحد پرورشي نيمچه گوشتي و واحد تخم گذار معرفي مي شوند در يک نگاه کلي متوجه آن خواهيم شد که اهداف کيفي جوجه تولد شده از نظر زنتيکي بيشتر در خطوط لاين و اجداد پي گيري خواهد شد و در مرغ مادر توليد جوجه بيشتر به ازاي مرغ پاي توليد هدف نهاي بوده در اين ميان مادر هاي گوشتي از مشکلات توليدي بيشتري نسبت به مادر هاي تحمگذار برخوردار هستند به عنوان مثال پرورش خروس و حفظ کردن آن در زمان توليد در واحدهاي تخمگذار به مراتب آسانتر بوده که البته يکي از عوامل آن آزاد بودن دان مصرفي براي ماکيان تخگذار در طي روشنايي سالن ها بوده در عوض براي خروسهاي مادر گوشتي دان به صورت محدود شده در اختيار پرنده قرار گرفته که خود باعث ايجاد رقابت کرده و پراکندگي وزني را بيشتر نموده و در نهايت تعدادي از خروسها ضعيفتر که به دان مورد نظر دسترسي نداشته حذف مي شوند يکي ديگر از مشکلات مديريت تغذيه خروس هاي مادر گوشتي نبود سيتم غذارسان مناسب بوده که چه به صورت بشقابي و چه به صورت ريلي تنها با اختلاف ارتفاع بيشتر از غذارسان مرغ ها مديريت مي شود که اين خود مشکلاتي را در پي دارد زيرا تعداد خروس ها ي که از قد بلند برخوردار نبوده حذف مي شوند ويا تعدادي از مرغ ها با اندام کشيده مي توانند از دان خروس ها استفاده کنن مشکلات ذکر شده حاکي از آن است که متاسفانه علي رقم دستيابي توليد مناسب تخم مرغ دستيابي به حداکثر جوجه موثر نيست اين مهم، نياز به کار بيشتر و مديريت مناسب روي خروسها مي باشد. بعد از مشاهده نمودار جوجه درآوري دربسياري ازگله هاي مادر در ايران مشاهده ميشود که در40 هفته توليدي دراکثرقريب به اتفاق بعد ازهفته 20 توليد، دچار يک افت جوجه درآوري خواهيم بود که تا پايان دوره بيشتر هم خواهد شد ،که البته راه حل متداول اسپايکينگ خروسها ميباشد که خود نيز مشکلاتي اعم از ريسک بهداشتي، مديريت خاص براي حفظ خروسهاي جوان و هزينه بسيار بالا را به همراه دارد . دراين تحقيق انتظار مي رود با تزريق تستوسترون به عضله سينه خروس ها در هفته 20 توليد باعث بالا رفتن هورمون جنسي آنها شده وفعاليت بيشتر انها را داشته باشيم که البته اين نتايج را درجوجه درآوري مورد بحث وتحليل خواهيم گذاشت .(7،6،5)
1-5 اهداف تحقيق
با نزريق تستوسترون به خروس هاي پير و بالا رفتن ميزان اين هورمون درآنها انتظار مي رود تا فعاليت جنسي آنها بيشتر شده و درصد جفتگيري ها نيز افزايش يابد و در نهايت ميزان تخم مرغ هاي نطفهدار بيشتر شود و درصد جوجهدرآوري بهتري داشته باشيم و يکي از مشکلات صنعت طيور را که رسيدن يه حداکثر توليد جوجه ميباشد را برطرف نماييم در حال حاضر راهکار براي برطرف شدن اين چالش تزيق خروس جوان ميباشد که توام با ريسک بالاي بهداشتي و مشکلات مديريتي حفظ آنها در گله پير را به همراه دارد.
1-6 فرضيه تحقيق
Ho تزريق تستوسترون بر روي خروسهاي گله مادر گوشتي باعث تغيير در درصد جوجه درآوري گله نميگردد.
H1تزريق تستوسترون برروي خروسهاي گله مادر گوشتي باعث تغيير در درصد جوجهدرآوري گله ميگردد.
فصل دوم:
بررسي منابع
2-1 توليد جوجه يک روزه گوشتي
اين بخش شامل موارد زير ميباشد.
2-1-1 مرغ لاين
مجموعهاي از طيور که در از نظر ژنتيکي داراي صفات مطلوب و خالص ميباشد. براي بدست آوردن مرغ لاين ميبايست با روشهاي مختلف اصلاح نژاد و کراس بين اين لاينها گله هاي اجداد و سپس گله هاي مرغ مادر و در نهايت جوجه هاي آميخته تجارتي بوجود مي آيد که داراي تمام خواص مطلوب گوشتي ميباشد.
2-1-2 گله هاي اجداد گوشتي
اين گله ها از تقاطع چهار خط لاين بوجود مي آيد و باعث توليد گله مرغ مادر ميشود.
2-1-3 گله هاي مرغ مادر
اين گله ها حاصل گله هاي اجداد بوده و تخم هاي حاصل از اين گله ها بمنظور جوجه کشي و توليد جوجه هاي تجاري براي فروش به بازار مصرف استفاده ميشود.
2-1-4 کارخانه جوجه کشي
در اين کارخانه ها تخم مرغهاي جوجه کشي شده به جوجه يکروزه گوشتي تبديل و به فارمهاي توليد گوشت مرق فروجته ميشوند.(7،8)
2-2 تکنيکهاي مديريتي براي جبران کاهش فعاليت جفتگيري
با فرض وجود شرايط محيطي مناسب ( شامل کيفيت آب و دان مناسب ، چهار تکنيک مديريتي براي افزايش فعاليت جفتگيري خروس به شرح زير وجود دارد.
2-2-1 کنترل وزن بدن و برنامه تغذيهاي
برنامه ي کنترل وزن بدن خروس براي به حداکثر رساندن باروري، شامل نکات کليدي مشخص زير است؛ تفاوت وزن بدن بين مرغ و خروس ها را هميشه حفظ نماييد. خروسها بايستي سنگين تر از مرغ ها باشند و بلوغ آنها اندکي پيش از مرغ باشد تا تسلط خروس ها را بر مرغ ها افزايش دهدوهمچنين باعث کسب اطمينان پذيرش مرغ ها شود. برنامه تغذيهاي بايستي طوري تنظيم شود تا از کاهش وزن بدن خروس جلوگيري کند. اتلاف وزن بدن مي تواند منتهي به توقف توليد اسپرم و فعاليت جفتگيري شود.(6) خروس هاي داراي وزن بالا ميتوانند به اندازه ي خروس هاي با محدوديت غذايي از کيفيت اسپرم و ميل جنسي خوبي برخوردار باشند ، اما حجم بدني بالا به آنها اجازه ي جفتگيري موثر نمي دهد. علاوه بر توزين مکرر، موفقيت يک برنامه تغذيهاي مناسب براي خروس، تا حد زيادي بستگي به توانايي پرورشدهنده در محروم نگهداشتن خروس هااز دانخوري مرغهادارد.اين موضوع از طريق گذاشتن تاج کامل خروس و استفاده از سيمهاي طولي روي سر گريل دانخوري هاي مرغي حاصل ميشود. همچنين آموزش خروس ها براي خوردن از دانخوري هاي مخصوص خود از طريق گذاشتن آنها در سالن چند روز قبل از اختلاط آنها با مرغ ها، مهم ميباشد.(10،13،15)
2-2-2 خروس ريزي و نسبت جنسي در ابتداي جوجه ريزي
خروس ريزي طبيعي از 15-12 جوجه خروس براي هر 100 پولت در هر سالن جهت محاسبه ي تلفات و داشتن خروس اضافي براي اسپايکينگ در ابتداي جوجه ريزي متغير ميباشد. رعايت اين موضوع در ارتباط با نسبت جنسي (نسبت خروس به مرغ) و فعاليت جفتگيري مهم است ؛چراکه خروس هاي اضافي اوليه( نسبت هاي خروس به مرغ بالا)ميتوانند مسائل تهاجمي جدي را براي مرغ ها ايجاد کرده و باعث افزايش تلفات مرغ هاوکاهش پذيرش مرغ ها براي خروس شوند. اين موضوع نه تنها مي تواند دليلي براي افزايش کندتر اوليه در باروري باشد، بلکه ممکن است باعث بلوغ زودرس و کاهش ميل جنسي دايم در خروس ها شود که باعث خستگي مرغ هاي تحت تعقيب خروس ها ميشود. نسبت جنسي معمول پيشنهادي براي گلههاي مادرگوشتي 10 خروس بازاي هر 100 مرغ مي باشد.(14،15)
2-2-3اسپايکينگ
اسپايکينگ معمولاً به اضافه نمودن خروس هاي جوان به يک گله مادر گوشتي 40 تا 45 هفته به منظور جبران کاهش باروري ناشي از افزايش سن اطلاق ميشود. به عنوان يک قاعده عمومي، خروس هاي اضافه شده براي جبران تلفات گذشته و تامين نسبت خروس به مرغ اوليه گله مي باشد. بطور متناوب، 5 تا 10 درصد خروس هاي پير بدليل شرايط فيزيکي ضعيفشان جايگزين مي شوند. عموماً خروس هايي که به عنوان جايگزين به گله پير اضافه و استفاده ميشوند 28-25 هفته سن دارند و در يک فارم پرورش پولت رشد يافتهاند و به يک فارم ديگر مخصوص خروس انتقال داده شدهاند تادرموقع نياز براي اسپايکينگ استفاده شوند. (12،11)
2-2-4اينترااسپايکينگ2
به عنوان يک راهحل براي رفع مشکلات مربوط به اسپايکينگ(عمدتاً خطرات زيست ايمني) و مشاهدهاينکهاسپايکينگ با خروس هاي جوان، يک اثر تحريکي روي فعاليت جفتگيري خروس هاي پير بجا ميگذارد، نظريه ي اينترااسپايکينگ توسعه داده شد. به اين معني است که خروس از فارم ديگري به فارم مورد نظر وارد نشود. در اين روش خروس ها از همان سن بين سالنهاي همان فارم يا پن هاي همان سالن در 45-40 هفتگي به منظور تحريک فعاليت جفتگيري خروس هاي اوليه(شبيه اسپايکينگ معمولي) انتقال داده ميشوند.
2-3 تستوسترون براي جبران کاهش فعاليت جفتگيري
ارتباط بين هورمون تستوسترون و افزايش قدرت عضلانيازديرباز براي پزشکان و محققين علوم پزشکي شناخته شده بود.اطباي قديم يونان و روم سالها پيش به ارتباط بين کاهش ترشح طبيعي هورمون تستوسترون و افت قواي جنسي پي برده بودند.پزشکان يوناني عهد باستان براي درماناختلالات جنسي ناشيازافت ميزان ترشح طبيعي هورمون تستوسترون، مصرف بيضه گاو را به بيماران خود توصيه ميکردند توليد تستوسترون پيش از دو ماهگي جنين در رحم مادر آغاز گشتهودر تعيين نرينگي يا مادينگي آن نقش دارد. توليد اين هورمون در دوره بلوغ جنسي افزايش يافته و عامل اصلي تغييرات فيزيکي اين دوران به‌شمار مي‌آيد. به طور متوسط بدن هر مرد ?? برابر بيشتر از بدن هر زن تستوسترون توليد مي‌کند هرچند به دليل متابوليسم بيشتر سطح پلاسمايي اين هورمون در مردان فقط هفت برابر زنان است.. تستوسترون از هورمون ‌هاي استروئيدي بدن است که ساختمان اصلي سازنده آنرا کلسترول تشکيل مي‌دهد. (2،1)در سال 1800ميلادي پزشکان به خواص درماني مصرف خوراکي بيضه گاو و همچنين خواص قدرتمند درماني عصاره آن پي بردند.در سال 1935ميلادي نيز براي اولين بار فرم خالص تستوسترون استحصال و تهيه شد.پزشکاني که به اين موفقيت چشمگير دست يافته بودند،جايزه نوبل سال 1939را از آن خود کردند.(9)در سالهاي 1940و 1944 نتايج اولين تحقيقاتي که درزمينه استفادهازهورمون تستوسترون براي درمان علايم و عوارض پيري در مردان سالخورده در امريکا انجام گرفته بود،منتشرشد. تحقيقاتي که بعدها در زمينه تستوسترون انجام گرفت بهاين نتيجه رسيدند که با افزايش سن از ميزان ترشح اين هورمون در بدن نيز به طرز محسوسي کاسته مي شود.اين تحقيقات همچنين ثابت کردند که پس از سن 30سالگي،به ازاي هر 1 سالي که به سن انسان افزوده ميشود از حجم طبيعي ترشح اين هورمون در بدن نيز به ميزان تقريبي 2درصد کاسته ميشود.(18،17،16،15)
تستوسترون، قوي‌ترين آندروژن يا هورمون مردانه در بدن است. اين نامکاملا متناسب است، زيرا آندروژن‌ها مسوول حجيمشدن عضلات، ‌استحکام استخوان‌ها، کلفت‌شدن صداوالگوي رشد مويي هستند که مشخصه مردان است. اين هورمون‌ باعث تشديد توليد گلبول‌هاي قرمز خون نيز مي‌شود. تستوسترونرشددستگاه تناسلي را حين بلوغ تحريک مي‌کند و مسوول توليداسپرم درطولدوران زندگياست. بهعلاوه اين هورمون اثري عمده- هر چند کاملا شناخته‌ نشده- بررفتار مردان دارد. تستوسترون در احساس انرژي و پرخاشگري دخيل است. براي داشتن ميل جنسي ضروري در ايجاد نعوظ طبيعي و کارکرد جنسي نقش دارد. پس از اينکه تستوسترون در بدن به هورمون دي‌هيدروتستوسترون تبديل مي‌شود، رشد سلول‌هاي غده پروستات را تحريک مي‌کند و باعث تحليل رفتن فوليکول‌هاي مو در مرداني مي‌شود که به صورت ژنتيکي مستعد طاسي مردانه هستند.(17،13،11)
2-3-1 عملکرد تستوسترون
عملکرد تستوسترون مهمترين هورمون مردانه و بسيار موثر در رشد وتکامل اندامهاي جنسي و بروز صفات ثانويه جنسي مانند رويش موي صورت، بم شدن صدا،ريزش موي مدل مردانه و خواص آنابوليک مانند رشدعضلاتوتودهاستخواني مي‌باشد.اين هورمون باعث جهش رشددر نوجوانان و توقف رشد قدي با بستن صفحات رشد در دو انتهاي استخوان‌ها مي شود. تستوسترون باعث ساخته شدن بافت‌ها مي گردد.محل اصلي ساخت و ترشح اين هورمون در بدن مردها بيضه است هر چند که مقدار کمي در غده فوق کليوي هم توليد مي‌شود لذا برداشتن بيضه‌ها موجب کاهش صفات ثانويه جنسي مي‌شود. در زنان اين هورمون در تخمدان و غده فوق کليوي سنتز ميشود.(22،18)
به طور کلي تستوسترون مسئول ايجاد صفات متمايز بدن مردانه است. حتي در طول زندگي جنيني هم گنادوتروپين جفتي بيضهها را وادار به ترشح مقادير متوسطي از تستوسترون ميکند و تستوسترون در تمام دوره ي تکامل جنيني و حداقل 10هفته پس از تولد ترشح ميشود از آن پس در دوران کودکي تقريبا هيچ مقدار تستوسترون توليد نميشود. اما در حدود سنين 10تا



قیمت: تومان


پاسخ دهید