دانشگاه ازاد اسلامي
واحد دامغان
دانشکده فني مهندسي ، گروه کشاورزي
پايان نامه جهت اخذ درجه کارشناسي ارشد ”M.Sc”
رشته : مهندسي توليدات گياهي ( توليد محصولات باغي )
عنوان :
بررسي اثر كاربرد عنصر روي، بور و پوترسين بر انبارماني شليل رقم كيوتا

استاد راهنما:
دكتر حسين افشاري

استادان مشاور:
دکتر حسن خوش قلب
دکتر سيد حميدرضا ضياء الحق

دانشجو:
سيد علي موسوي

بهار 1393

دانشگاه ازاد اسلامي
واحد دامغان
دانشکده فني مهندسي ، گروه کشاورزي

دانشكده كشاورزي
پايان نامه كارشناسي ارشد رشته مهندسي توليدات گياهي-توليد محصولات باغي

سپاسگزاري
بر خود لازم مي‌دانم بعد از اتمام اين پژوهش با سپاس و حمد خداي بزرگ از تمام ‌كساني كه در انجام اين رساله راهنما و مشاور و مشوقم بودند صميمانه سپاسگزاري كنم.
در آغاز جا دارد از تلاشهاي بي شائبه استاد ارجمندم جناب آقاي دكتر افشاري و همچنين استادان مشاور خود جناب آقاي دكتر حسن خوش قلب و جناب آقاي دكتر سيد حميدرضا ضياء الحق كه با راهنماييهاي ارزنده و موثرشان در بسياري از موارد راهگشاي اينجانب بودند تشكر و قدرداني نمايم و نيز وظيفه خود ميدانم از زحمات خانوادهام که در اين راه با صبوري و کمک ارزنده در تهيه اين رساله مرا ياري نمودند، سپاسگزاري نمايم.

تقديم به

تقديم با بوسه بر دستان پدرم:
به او که نمي دانم از بزرگي اش بگويم يا مردانگي سخاوت، سکوت، مهرباني و …..
پدرم راه تمام زندگيست
پدرم دلخوشي هميشگيست

تقديم به مادر عزيزتر از جانم:
مادرم هستي من ز هستي توست تا هستم و هستي دارمت دوست
غمگسار جاوداني مادر است
چشم سار مهرباني مادر است

فهرست مطالب
عناوين صفحه
چکيده1
فصل اول : مقدمه
1-1- مقدمه4
-2-1شليل5
-1-2-1تاريخچه شليل5
1-2-2- مناطق مناسب کشت و پرورش هلوو شليل در دنيا و ايران6
1-2-3- مشخصات گياهشناسي شليل7
-4-2-1سطح زير کشت هلو و شليل در ايران8
-5-2-1استان هايي که در ايران شليل پرورش مي دهند8
-6-2-1مسائل و مشکلات پرورش شليل در ايران9
-7-2-1ارقام مختلف شليل9
-8-2-1ويتامينها و املاح موجود در شليل9
-9-2-1ترکيب مواد مغذي در شليل9
-10-2-1ترکيبات شيميايي شليل10
-3-1دستورالعمل احداث باغ ميوه شليل11
-1-3-1انتخاب مکان کشت11
-2-3-1انتخاب زمين11
-3-3-1خاک و پ هاش12
-4-3-1کاشت12
-5-3-1فواصل کاشت نهال در باغ12
-6-3-1گلدهي و گرده افشاني درختان شليل13
-4-1خواص شليل13
-5-1شاخص هاي برداشت ميوه شليل14
-6-1اسيد غالب در شليل15
-7-1اهميت فيزيولوژي پس از برداشت15
-8-1ضايعات پس از برداشت محصولات باغي17
-9-1برداشت و فيزيولوژي پس از برداشت ميوه هلو و شليل18
1-10- سولفات روي ZnSO418
1-11- بور19
1-12- پلي آمين ها20
1-12-1- تاثير پيش تيمارهاي دمايي بر ميزان سنتز پلي آمين ها21
1-12-2- تاثير پلي آمين ها بر توليد اتيلن22
1-12-3- تاثير پلي آمين ها بر سفتي بافت22
1-12-4- تاثير پلي آمين ها بر ديگر خصوصيات کيفي ميوه ها و سبزيجات23
1-12-5- ارتباط تيمارهاي شيميايي با پلي آمين هاي دروني ميوه24
فصل دوم : مروري بر مطالعات گذشته
2-1- افزايش عمر انبارماني ميوه ها26
2-2-اثر پلي آمين ها بر فيزيولوژي پس از برداشت ميوه ها30
2-3- کاربرد عناصر غذايي و اثر آنها در ماندگاري ميوه ها38
2-3-1- روي38
2-3-2- بور39
فصل سوم : مواد و روشها
3-1- مواد گياهي42
3-2- زمان و موقعيت محل اجراي طرح42
3-3- تيمارهاي مورد استفاده42
3-4- صفات اندازه گيري شده44
3-4-1- اندازه گيري وزن تر ميوه45
3-4-2- اندازه گيري وزن خشک ميوه45
3-4-3- اندازه گيري ميزان اسيد ميوه46
3-4-4- اندازه گيري درصد مواد جامد محلول48
3-4-5- اندازه گيري ميزان پ هاش ميوه50
3-4-6- محاسبه ميزان سفتي بافت ميوه52
3-4-7- اندازه گيري مقدار فلاونوييد52
3-4-8- اندازه گيري مقدار آنتوسيانين54
3-5- تجزيه و تحليل آماري56
فصل چهارم : نتايج
4-1- نتايج اثر عناصر و زمان هاي مختلف انبارداري بر ميزان اسيد شليل رقم کيوتا58
4- 2- اثر عناصر و زمان بر وزن تر ميوه در انبارماني شليل رقم كيوتا60
4- 3- اثر عناصر و زمان بر درصد مواد جامد محلول در انبارماني شليل رقم کيوتا63
4-4-اثر عناصر و زمان بر ميزان پ هاش ميوه در انبارماني شليل رقم كيوتا65
4-5- اثر عناصر و زمان بر سفتي بافت ميوه در انبارماني شليل رقم كيوتا67
4-6- اثر عناصر و زمان بر ميزان فلاونوئيد در انبارماني شليل رقم کيوتا70
4-7- اثر عناصر و زمان بر ميزان آنتوسيانين در انبارماني شليل رقم کيوتا72
4-8- اثر عناصر و زمان بر وزن خشک ميوه در انبارماني شليل رقم کيوتا74
4-9- همبستگي بين خصوصيات اندازه گيري شده76
4-10- ضريب همبستگي بين خصوصيات مورد بررسي77
فصل پنجم: بحث و نتيجه گيري
5-1- اسيد ميوه909
5-2- وزن تر ميوه79
5-3- درصد مواد جامد محلول80
5-4- ميزان پ هاش ميوه81
5-5- سفتي بافت ميوه81
5-6- ميزان فلاونوئيد95
5-7- ميزان آنتوسيانين83
5-8- وزن خشك ميوه83
نتيجه گيري كلي85
پيشنهادات86
منابع فارسي100
منابع انگليسي89
چكيده انگليسي93

فهرست اشکال
عناوين صفحه
شکل 3-1- ترازوي ديجيتال براي اندازه گيري وزن تر ميوه.45
شكل 3-2- دستگاه آون جهت اندازه گيري وزن خشک ميوه.46
شكل 3-3 -دانشجو در حال اندازه گيري ميزان اسيد ميوه.47
شکل 3-4- نمونه اندازه گيري شده براي اسيد ميوه.47
شكل 3-5- دانشجو در حال اندازه گيري مقدار مواد جامد محلول با استفاده از دستگاه رفرکتومتر.49
شکل 3-6 -دستگاه رفرکتومتر جهت اندازه گيري مقدار مواد جامد محلول.50
شكل 3-7 -دستگاه پ هاش متر جهت اندازه گيري پ هاش ميوه.51
شكل 3-8 -دانشجو در حال اندازه گيري پ هاش ميوه با استفاده از دستگاه پ هاش متر.51
شكل 3- 9- دانشجو در حال اندازه گيري ميزان سفتي بافت ميوه با استفاده از دستگاه پنترومتر.52
شكل 3 -10 -دانشجو در حال تهيه نمونه جهت اندازه گيري فلاونوييد و آنتوسيانين.53
شکل 3-11 -نمونه گيري براي اندازه گيري فلاونوئيد.54
شكل3 -12 -دانشجو در حال اندازه گيري آنتوسيانين.55
شکل 3 – 13 -نمونه گيري براي اندازه گيري مقدار آنتوسيانين.55
شکل 3-14- دستگاه اسپکتوفتومتر( جهت اندازه گيري آنتوسيانين و فلاونوئيد).56

فهرست جداول
عناوين صفحه
جدول1-4- اثر عناصر و زمان بر ميزان اسيد در انبارماني شليل رقم كيوتا58
جدول 2-4- اثر عناصر و زمان بر وزن تر ميوه در انبارماني شليل رقم كيوتا62
جدول 3-4- اثر عناصر و زمان بر درصد مواد جامد محلول در انبارماني شليل رقم كيوتا64
جدول 4-4- اثر عناصر و زمان بر ميزان پ هاش ميوه در انبارماني شليل رقم كيوتا66
جدول 5-4- اثر عناصر و زمان بر سفتي بافت ميوه در انبارماني شليل رقم کيوتا68
جدول 6-4- اثر عناصر و زمان بر ميزان فلاونوئيد در انبارماني شليل رقم کيوتا70
جدول 7-4- اثر عناصر و زمان بر ميزان آنتوسيانين در انبارماني شليل رقم کيوتا72
جدول8-4- اثر عناصر و زمان بر وزن خشک ميوه در انبارماني شليل رقم کيوتا74
جدول9-4- اثر عناصر و زمان بر وزن خشک ميوه در انبارماني شليل رقم کيوتا75
جدول10-4- مقايسه ميانگين اثر زمان و غلظت بر روي خصوصيات مورد بررسي در شليل رقم كيوتا77
جدول10 -4- مقايسه ميانگين اثر زمان و غلظت بر روي خصوصيات مورد بررسي در شليل رقم كيوتا78
جدول10 -4- مقايسه ميانگين اثر زمان و غلظت بر روي خصوصيات مورد بررسي در شليل رقم كيوتا79
جدول 10-4- مقايسه ميانگين اثر زمان و غلظت بر روي خصوصيات مورد بررسي در شليل رقم كيوتا80
جدول10 -4- مقايسه ميانگين اثر زمان و غلظت بر روي خصوصيات مورد بررسي در شليل رقم كيوتا81
جدول10 -4- مقايسه ميانگين اثر زمان و غلظت بر روي خصوصيات مورد بررسي در شليل رقم كيوتا84
جدول 11-4- ضريب همبستگي بين خصوصيات مورد بررسي88

فهرست نمودار
عناوين صفحه
نمودار 1- 4 -اثر عناصر بر ميزان اسيد در انبارماني شليل رقم کيوتا60
نمودار 2- 4 -اثر زمان بر ميزان اسيد در انبارماني شليل رقم کيوتا60
نمودار 3- 4 -اثر عناصر بر وزن تر ميوه در انبارماني شليل رقم کيوتا62
نمودار 4- 4 -اثر زمان بر وزن تر ميوه در انبارماني شليل رقم کيوتا63
نمودار 5- 4 -اثر عناصر بر درصد مواد جامد محلول در انبارماني شليل رقم کيوتا64
نمودار 6- 4 -اثر زمان بر درصد مواد جامد محلول در انبارماني شليل رقم کيوتا65
نمودار 7- 4 -اثر عناصر بر ميزان PH ميوه در انبارماني شليل رقم کيوتا66
نمودار 8- 4 -اثر زمان بر ميزان PH ميوه در انبارماني شليل رقم کيوتا67
نمودار 9- 4 -اثر عناصر بر سفتي بافت در انبارماني شليل رقم کيوتا69
نمودار 10- 4 -اثر زمان بر سفتي بافت در انبارماني شليل رقم کيوتا69
نمودار 11- 4 -اثر عناصر بر ميزان فلاونوئيد در انبارماني شليل رقم کيوتا71
نمودار 12- 4 -اثر زمان بر ميزان فلاونوئيد در انبارماني شليل رقم کيوتا71
نمودار 13- 4 -اثر عناصر بر ميزان آنتوسيانين در انبارماني شليل رقم کيوتا73
نمودار 14- 4 -اثر زمان بر ميزان آنتوسيانين در انبارماني شليل رقم کيوتا73
نمودار 15- 4 -اثر عناصر بر وزن خشک ميوه در انبارماني شليل رقم کيوتا76
نمودار 16- 4 -اثر زمان بر وزن خشک ميوه در انبارماني شليل رقم کيوتا76
چکيده
شليل با نام علمي prunuspersica.bath درختي از خانواده گل سرخ و زيرخانواده پرونوييده و جنس پرونوس مي باشد. شليل نوعي هلواست که توسط جهش رويشي در يکي از ژن هاي هلو به وجود آمده است. هدف از اين تحقيق بررسي غلظت هاي مختلف سولفات روي، اسيدبوريک و پوتريسين و زمان هاي مختلف اندازه گيري بر روي برخي خصوصيات فيتوشيميايي و انبارماني شليل رقم كيوتا بود. اين آزمايش به صورت فاكتوريل با 2 فاكتور زمان در 5 زمان ( 5، 10، 15، 20 و 25 روز) و غلظت در 7 سطح ( شاهد، 2 گرم در ليتر سولفات روي، 5 گرم در ليتر سولفات روي، 2 گرم در ليتر اسيد بوريك، 5 گرم در ليتر اسيد بوريك، 2 پي پي ام و 5 پي پي ام پوترسين ) در قالب طرح كاملا تصادفي با 3 تكرار در سال 1392 در مركز تحقيقات كشاورزي شهرستان شاهرود انجام گرفت. سبدهاي ميوه در طول مدت انجام آزمايشات مربوط به تحقيق در سردخانه و در دماي يک درجه سانتيگراد و رطوبت 90% نگهداري شدند. اندازه گيري صفات آزمايشي هر 5 روز يک بار انجام شد. صفاتي که مورد بررسي قرار گرفتند شامل وزن ترميوه، وزن خشک ميوه، ميزان اسيد ميوه، درصد مواد جامد محلول موجود در ميوه، ميزان پ هاش ميوه، سفتي بافت، مقدار فلاونوييد و مقدار آنتوسيانين بود. نتايج حاصل از اين آزمايشات نشان داد که تاثير زمان و غلظت هاي مختلف عناصر غذايي بر درصد مواد جامد محلول و مقدار اسيد ميوه در سطح 1 درصد، و تاثير آن در مقدار ` پ هاش ميوه درسطح 5 درصد معني دار بود. در صورتيکه در مقدار آنتوسيانين و سفتي بافت ميوه و وزن تر ميوه اختلاف معني داري بين غلظت هاي مختلف مشاهده نگرديد. همچنين ضرايب همبستگي بين صفات نشان داد كه بين صفات وزن تر و خشک ميوه رابطه مثبت و معني داري در سطح احتمال يک درصد و همچنين بين سفتي بافت با ميزان اسيد ميوه، درصد مواد جامد محلول با وزن خشک ميوه و سفتي بافت با ميزان اسيد ميوه رابطه منفي و معني داري در سطح يک درصد وجود داشت.
واژه هاي کليدي: شليل، سولفات روي، اسيد بوريک، پوترسين، خصوصيات فيتوشيميايي
فصل اول :
مقدمه

1-1- مقدمه
هر انسان براي فعاليتهاي روزانه خود به2300-2600کيلوکالري انرژي نيازدارد. ميوه هاوسبزيها به علت دارا بودن کربوهيدرات، چربي وپروتئين قادربه تامين انرژي موردنياز انسان هستند.زيرا ارزش کالري ميوه ها و سبزيهابين 5الي 150کيلوکالري در 100 گرم ماده غذايي است. ميوه هاوسبزيها علاوه برترکيبات انرژي زاداراي انواع املاح معدني وويتامين ها نيزهستندوازاين نظردر حفظ تعادل غذايي انسان وجلوگيري ازسوء تغذيه نقش مهمي دارند( جليلي مرندي، ر. 1374 ).
فيزيولوژي پس ازبرداشت علمي است که تغييرات متابوليکي رادربافتهاي گياهي ياجداشدن ازگياه مادري ودر پي توزيع و نگهداري تاهنگام مصرف بررسي مي شود. اين دانش با گياه ونيز اندامهاي گياهي مثل دانه ها، ميوه ها، سبزيها، گلهاي بريده، قلمه، نهال وقارچ هاي خوراکي مرتبط است که البته دراين بين ميوه هاوسبزيهاي تازه ازاهميت بيشتري برخوردارهستند( جليلي مرندي، ر. 1373). ازسال 1994-1970ميلادي توليدسبزي وميوه 50 درصد افزايش داشته است. نقش عمده سبزيهاوميوه ها درتامين ويتامين ها ومواد معدني موردنيازانسان مي باشددرصورتيکه ميوه ها وسبزيهادرتامين انرژي نقش پررنگي راندارند.علاوه برتامين ويتامين هاواملاح داراي ترکيبات ديگري به نام متابوليت هاي ثانويه هستند که نقش آنهاايجادتنوع دررژيم غذايي است( ايران منش ، م . و ملک يارند ، م 1390 ).
مشکلات ميوه هاوسبزيها اين است که درصد آب آنهابالاست درواقع درحدود80 درصد حاوي آب مي باشندبنابراين فسادپذير هستند. بين25-85 درصد ميوه ها وسبزيهابعدازبرداشت ازبين مي روندکه اين ميزان درکشورهاي درحال توسعه بيشترازکشورهاي توسعه يافته است وهمين امراهميت فيزيولوژي پس ازبرداشت رابيشتر مشخص مي کند( رسول زادگان ي، 1371 ).
اهميت پرورش محصولات باغي به ويژه بعدازجنگ جهاني اول دراثرپيشرفت علم وتکنولوژي واضح گرديد.زيرابه ارزش غذايي واهميت ميوه هاوسبزيهادرسلامتي انسان پي برده شد. يکي از مشکلات عمده درمسيرتوليد وعرضه محصولات باغباني ضايعات پس ازبرداشت اينگونه محصولات به دليل عدم آشنايي به علم برداشت وحمل و نقل آنها است( جليلي مرندي ، ر .1388 ).

-2-1شليل
-1-2-1تاريخچه شليل
اولين بار که به زبان انگليسي به شليل اشاره شده است در سال 1616 بوده است. اما احتمالا در مراکز شرقي و مرکزي آسيا که هلو بومي آن مناطق است قدمت بسيار بيشتري دارد. وزارت کشاورزي ايالات متحده به طور رسمي براي اولين بار در 1906 ميلادي به شليل اشاره کرد. اما تعدادي از مقالات روزنامه هاي دوران استعمار آمريکا قبل از آن به شليل اشاره کرده بودند. به عنوان مثال شماره 28 مارس 1768 ميلادي يعني قبل از استقلال ايالات متحده، روزنامه “نيويورک گزت” (New York Gazette) از مزرعه اي در جامائيکا نام برده است که در آن شليل کشت مي شده است (Halverson, 1996). تا مدتها تصور بر اين بود که احتمالا شليل دورگ بين هلو و آلو مي باشد، اما بعدها مشخص گرديد که شليل نوعي هلو است که توسط جهش رويشي(vegetative mutation) در يکي از ژن هاي هلو ايجاد شده است. اين ژن، ژني متواتر است که سبب مي شود اين جهش نه يک بار، بلکه بارها از جهش جوانه روي درخت هلو ايجاد شود. مطالعات ژنتيکي متعددي نشان داده است که شليل به دليل بروز يک ژن مغلوب توليد مي شود و پوست کرک دار هلو آلل غالب است (Crisosto, 1994).

1-2-2- مناطق مناسب کشت و پرورش هلو و شليل در دنيا و ايران
نقشه مناطق عمده پراکنش و کشت هلو و شليل در جهان در شکل زير نشان داده شده است:

ده کشور برتر توليد کننده هلو و شليل در جهان در سال 2011 در جدول زير آورده شده اند:
کشور توليد (هزارتن) چين 11500 ايتاليا 1640 اسپانيا 1340 آمريکا 1180 يونان 690 ترکيه 550 ايران 500 شيلي 320 فرانسه 300 آرژانتين 280 کل جهان 21510
1-2-3- مشخصات گياهشناسي شليل
شليل با نام علمي prunuspersica.bath درختي از خانواده گل سرخ و زيرخانواده پرونوييده و جنس پرونوس مي باشد. شليل نوعي هلواست که توسط جهش رويشي در يکي از ژن هاي هلو به وجود آمده است و در نتيجه اين جهش کرکهاي روي ميوه از بين رفته و رنگ و عطرو طعم خاص در آن ايجاد کرده است. در ميوه هاي هسته دار مانند شليل برون بر و ميان بر آنها گوشتي است اما درون بر ميوه سفت و چوبي بوده و دانه را احاطه مي کند. درون برسفت و سخت را همراه با دانه داخل آن هسته مي نامند. شليل تا عرض جغرافيايي 50درجه شمالي و جنوبي رشد مي کند و در عرض هاي بالاتر اندام هاي رويشي و زايشي اين درختان سرمارا تحمل نمي کند. شليل بسته به رقم به 400 تا 1000 ساعت سرما بين 0 تا 7 درجه سانتيگراد براي بر طرف شدن خواب فيزيولوژيکي نياز دارد( اثني عشري ؛م . و زکايي خسروشاهي ؛ م . ر .1387 ) .
-4-2-1سطح زير کشت هلو و شليل در ايران
سطح زير کشت هلو و شليل در کشور 71073 هکتار بوده که 574958 تن محصول از اين سطح برداشت مي شود( بي نام 1389 ).
-5-2-1استان هايي که در ايران شليل پرورش مي دهند
مهمترين استانهاي توليدکننده شليل درايران شامل استانهاي تهران، مازندران، گلستان، قزوين، فارس، اردبيل، مرکزي، آذربايجان غربي، آذربايجان شرقي، اصفهان، زنجان، سمنان، لرستان، چهارمحال و بختياري، کردستان، خراسان رضوي، کرمان وکرمانشاه مي باشد( بي نام 1389 ).
-6-2-1مسائل و مشکلات پرورش شليل در ايران
در مناطق پرورش شليل همواره سرما مسئله ساز بوده است. يکي ديگر از مشکلات عمده پرورش دهندگان شليل عدم دسترسي به ارقام جديد و پر محصول و استفاده از ارقام ناشناخته است که ميزان توليد، بازارپسندي و کيفيت محصول آنها کم مي باشد(جليلي مرندي ؛ ر . 1389 ).
-7-2-1ارقام مختلف شليل
ارقام مختلف شليل عبارتنداز: کيوتا، اينديپندنس، ايتارگلد، استارک سانگلو، سانکينگ، شبرنگ کرج، قرمز پاييزه مشهد، وينبرگر، وگا، اوريون، جي اوايا، نکتارد6، استارک ردگلد، فانتاسيا، سان ميست، سان ريکر و سان کرست .(Sarig, 1996)
-8-2-1ويتامين ها و املاح موجود در شليل
در هلو و شليل 87 درصد قسمت خوراکي ميوه را آب تشکيل داده است. ميوه شليل داراي طبيعت سرد وترمي باشد و حاوي ويتامين هاي A – B – Cقند و املاح معدني مي باشد( جزايري ، 1388 ).
-9-2-1ترکيب مواد مغذي در شليل
قند – 13 درصد
اسيدهاي آلي – 5 / 1 درصد
پکتين – 1 درصد
پروتئين -1/1 درصد
ويتامين آ – 8 ميلي گرم
ويتامين سي – 12 ميلي گرم
فسفر – 40 ميلي گرم
کلسيم -8/0ميلي گرم
منيزيم – 14/5 ميلي گرم (جليلي مرندي، ر. 1389 ).
-10-2-1ترکيبات شيميايي شليل
ترکيبات شيميايي عبارت است از گروهي ازمواد شيميايي که از 2 يا چند عنصر شيميايي مختلف که بوسيله پيوند شيميايي مختلف به هم متصل شده اند و مي توانند به وسيله واکنش شيميايي به مواد ساده تري تبديل گردند . ترکيبات شيميايي مختلف ساختمان شيميايي مختلفي دارند.به عبارت ديگر هر ترکيب نسبت اتمي يکساني دارد که باعث اين مي شود که به صورت خاصي به وسيله پيوند شيميايي آرايش يابد. ترکيبات شيميايي ممکن است به صورت ترکيب مولکول ها باشد که در اين صورت مولکول ها با پيوند کوالانسي در کنار هم قرار مي گيرند، هم چنين ممکن است به صورت املاح باشند که در اين صورت به وسيله پيوند يوني با هم پيوند پيدا مي کنند. گل و مغز هسته شليل داراي آميگدالين است و برگ ها و شاخه هاي شليل داراي آميگدو نيتريل و فلاوونول گليکوسيد مي باشند( Galston1990 ).
-3-1دستورالعمل احداث باغ ميوه شليل
-1-3-1انتخاب مکان کشت
هر گونه گياهي درمناطق خاصي قابليت پرورش داردوبايد مکان با شرايط اقليمي مناسب را براي آن انتخاب نمود. شرايط اقليمي و طول دوره رشد علاوه برتاثير در شرايط رشدو نمو در جمعيت آفات وبيماري هاي آن منطقه نيز تاثيردارند. بنابراين به منظوردسترسي به عملکرد وکيفيت بالا انتخاب مکان مناسب جهت کشت نهال ضروري است.
شليل بانياز سرمايي 400-1000ساعت دماي 0-7 درجه سانتيگراد در مناطق با آب وهواي تابستانهاي گرم وخشک وفاقدسرماي ديررس بهاره به خوبي پرورش مي يابد. هلو وشليل نسبتا زودتر ازسيب وگلابي وگيلاس گل مي دهند ودرمقايسه با بسياري ازگونه هاي درختان ميوه نسبت به سرما مقاومت کمتري دارند. شليل درمحدوده عرض جغرافيايي 50 درجه شمالي وجنوبي کشت مي شود. جوانه هاي گل شليل درزمان خواب تادماي 31- درجه راتحمل مي کنندوجوانه هاي چوب در دماي کمتراز31- درجه ازبين مي روند. گلهاي باز شده ي شليل وميوه هاي ريز در صورتيکه در زمان محدودي در دماي 2/2- وياکمتر قرارگيرند ازبين مي روند( ناصري ، ل .ع 1391 ).
-2-3-1انتخاب زمين
قبل ازاحداث باغ بايد اطلاعات کامل ودقيق وجامع درزمينه خاک منطقه به دست آورد. در واقع انجام آزمايش وتجزيه خاک ضروري است. در صورتيکه در زمين مورد نظر قبلا باغ احداث شده باشد آن زمين ممکن است حاوي انواع عوامل بيماريزا (قارچها، نماتدها و غيره) باشد. بنابراين3-4 سال نبايد در اين زمين ها باغ احداث شود ويا اينکه بايد نسبت به ضدعفوني اين خاکها اقدام شود( Dibble, 1988).خاکهاي عميق وبا زهکشي خوب براي توليد خوب وطول عمرمناسب درختان شليل ضروري مي باشد. درختان جنسprunus نسبت به تنش زهکشي ضعيف ونسبت به غرقاب شدن بسيار حساس هستند( ناصري ، ل .ع 1391 ).
-3-3-1خاک و پ هاش
خاکهاي لومي تا شني متوسط بهترين خاک براي کشت و پرورش شليل مي باشند. پ هاش مناسب خاک براي شليل 5/6-5/7 مي باشد. کشت شليل در زمين هايي که سابقه کشت اين محصول رادارند باعث افزايش ابتلا به بيماري کوتاهي عمر هلو( (ptsl و يا بيماري زوال هلو مي شود که اين بيماري ها به شدت باردهي را کاهش مي دهند( رسول زادگان ، ي . 1370 ).
-4-3-1کاشت
زمين مورد نظر بايد قبلا آماده شده باشد. زمان کاشت نهال در مناطق معتدل در فصل پاييز و شروع دوره خواب درختان و در مناطق سردسير در اواخر زمستان و اوايل بهار مي باشد.
-5-3-1فواصل کاشت نهال در باغ
فواصل کاشت نهال شليل در باغ 5*5 متر مي باشد که در اين صورت تعداد 400 اصله نهال در هر هكتار باغ کاشته مي شود. لازم به ذکر است که ابعاد چاله کشت نيز 70*70*70 سانتيمتر مي باشد و در زمان کشت به ازاي هر چاله 5 -10 کيلوگرم کود دامي پوسيده به خاک چاله اضافه مي شود. با توجه به حساسيت درختان شليل به پوسيدگي طوقه بايد دقت شود که طوقه ها درون خاک قرار نگيرند. پس از کاشت نهال بايد بلافاصله اقدام به آبياري نمود( قاسمي ا. 1380).
-6-3-1گلدهي و گرده افشاني درختان شليل
تقريبا همه ارقام هلو و شليل خود بارور هستند و به دگر گرده افشاني نياز ندارند. هر چند استثنا هايي هم در اين مورد وجود دارد مانند رقم جي . اچ . هيل (J.H.Hale) هلو که خود بارور نيست اما اين رقم مي تواند با هر رقم هلويي که با آن همزماني گلدهي داشته باشد به جز رقم آلبرتا (Elberta)گرده افشاني شود(فرومدين، 1378).
در هلو ممکن است به خاطر کمبود زنبورعسل، گرده افشاني به ميزان کافي صورت نگيرد. در چنين شرايطي قرار دادن کندوهاي زنبور عسل در زمان گلدهي در کنار درختان مي تواند به گرده افشاني موثر بيانجامد.ديده شده است که دگرگرده افشاني ارقام خود بارور هلو، باعث توليد محصول بيشتر خواهد شد ( فرومدين، 1378).
-4-1خواص شليل
خوردن شليل مي تواند خطر ابتلا به بيماري هاي حاد مانند بيماري هاي قلبي، بيماري هاي چشمي مانند دژنراسيون ماکولار و حتي سرطان را به طور چشمگيري کاهش دهد. اين ميوه داراي ترکيبات فيتوکميکال ها مانند ليکوپن و لوتئين بوده و رنگ زرد و قرمز شليل ها ناشي از وجود لوتئين در آنها است.شليل همچنين منبع خوبي از فيبر و پتاسيم است که براي سلامتي مفيد و سودمند هستند؛فيبرهايي که در شليل يافت مي شود نقش مهمي را در پاک سازي کولون و سلامتي کولون ايفا مي کنند. پتاسيم نيز موجب افزايش شادابي و تحرک در فرد مي شود، فشار خون بالا را کنترل مي کند و خطر ابتلا به سکته مغزي را کاهش مي دهد.شليل ها سرشار از فلاوونوئيدها، کاروتن ها و قندهاي طبيعي هستند. اين ميوه هم چنين حاوي مقدار زيادي ويتامين A و C بوده که خواص مفيد هر دوي آن ها براي سلامتي ثابت شده است(چيت ساز، 1388).
در هلو و شليل 87 درصد قسمت خوراکي ميوه را آب تشکيل داده است. ميوه شليل داراي طبيعت سرد و ترمي باشد و حاوي ويتامين هاي A – B – C قند و املاح معدني مي باشد(جزايري، 1388).
ويتامين C موجود در شليل اثرات مفيد در سلامت پوست، دندان و استخوان دارد. اين ميوه منبع بسيار غني از بتا كاروتن است. بتا كاروتن با خاصيت آنتي اكسيداني بسيار نيرومندي كه دارد و با ارتقاي سطح ايمني بدن از بروز بسياري از بيماري ها جلوگيري مي كند. يكي ديگر از خواص بتاكاروتن، جلوگيري از بروز بيماري هاي قلبي ـ عروقي است. فيبر ديگر تركيب قابل توجه در اين ميوه است كه سبب كاهش سرعت جذب برخي مواد مغذي به ويژه قندها مي شود و در عين حال ميزان حساسيت به انسولين را نيز افزايش مي دهد. مصرف شليل مي تواند در كنترل قند خون موٌثر باشد(ستوده، 1385).مغز هسته شليل خون را تصفيه مي کند، ضد اسپاسم است، تسکين دهنده سرفه، رماتيسم، رفع خونريزي، فشار و کاهش خون، براي درد شکم و رفع کم خوني مفيد است(صديق، 1387).
-5-1شاخص هاي برداشت ميوه شليل
به طور کلي مي توان گفت که همه ميوه ها و سبزيها داراي شاخص برداشت يکسان نمي باشند به طور مثال شاخص برداشت در گيلاس و آلبالو تشکيل رنگ مطلوب در پوست ميوه و مقدار مواد جامد قابل حل مي باشد ولي در انگور ضريب رسيدگي و ميزان قند ميوه از شاخص هاي برداشت به حساب مي آيند. شاخص هاي برداشت در شليل سفتي بافت ميوه و ذخيره حرارتي مي باشند. لازم به ذکر است براي ارسال به بازار هاي دور دست بهتر است ميوه ها کمي سفت تر برداشت شوند(ا ثني عشري ، م . و خسرو شاهي م . ر . 1387 ).
-6-1اسيد غالب در شليل
اسيدهاي آلي زيادي در ميوه ها و سبزيها توليد مي شود که مقدار زيادي از آنها در چرخه کربس و ساير فعاليت هاي متابوليکي نظير سنتز فنول ها، مواد فرار و اسيدهاي آمينه شرکت مي کنند و بقيه در واکوئل سلولها آزاد و يا به شکل نمک پتاسيم محلول ذخيره مي شوند. اسيدهاي آلي منبع انرژي براي محصولات بوده و در چرخه تنفس مصرف مي شود. اسيدهاي آلي همراه قندها در طعم ميوه تاثير دارند و نسبت هاي مختلف اسيد و قند موجب ايجاد طعم ترش و يا شيرين ميوه ها مي شود. اسيد ماليک در ميوه هاي هلو، شليل، سيب، موز، آلبالو، هويج، کرفس، کاهو، ريواس، کلم گل، شلغم، باميا، لوبيا سبز، کدو و زردآلو اسيد غالب است. معمول ترين و فراوان ترين اسيد هايي که در بافت هاي خوراکي گياهي يافت مي شوند سيتريک اسيد و ماليک اسيد هستند که هر کدام مي توانند در موارد خاصي بيش از 2 درصد وزن ماده تازه راتشکيل دهند( ا ثني عشري ، م . و خسرو شاهي م . ر . 1387 ).
-7-1اهميت فيزيولوژي پس ازبرداشت
1-علم فيزيولوژي پس ازبرداشت درسهولت عمليات جابه جايي نقش دارد.
2-نگهداري بهتر محصول وبالا بردن عمر قفسه ايshelfliffe.
3-درکاهش ضايعات محصول اهميت دارد.
فيزيولوژي پس ازبرداشت بامطالعه بيوشيمي درمورد فيزيولوژي بافت واندام زنده وبا شناخت دقيق تغييرات وعمليات موثربرکاهش مرغوبيت راه هاي کنترل آنها راازهنگام برداشت تازمان مصرف بررسي مينمايد وبااستفاده ازدانش فني وابزارموجوددرصددجلوگيري از فساد، افزايش عمر انباري، حفظ ارزش غذايي وکيفيت ميوه ها و سبزيها بر مي آيد.
دراين رابطه دونکته رابايدمدنظرقرارداد:
1-محصولات گياهي دردوره بعدازبرداشت هنوززنده اندوبه حيات خودادامه مي دهند.
2-اين بافت ها واندامهاي زنده به سوي مرگ پيش مي روندونمي توان فعل وانفعالاتي راکه منجر به پيري ومرگ گياه مي شودمتوقف نمودوفقط ميتوان اين فعاليت هاراکند کرده وعمرانباري محصول راافزايش داد( خوشخوي ، مرتضي 1384 ).
نوع محصول در اينجا اهميت زيادي دارد و لزوما با استفاده از تکنيک هاي موجود نمي توان در همه ميوه ها و سبزي ها عمر انباري طولاني ايجادکرد. رفتار فيزيولوژيک و عمرانباري يک محصول تابعي از عوامل مختلف از جمله ساختمان محصول، مرحله نموي آن و ميزان فعاليت هاي متابوليکي آن مي باشد. حفظ کيفيت محصول در مراحل مختلف برداشت، نگهداري و حمل و نقل به اطلاعات ويژه نيازدارد. با توجه به اين که ميوه ها و سبزيها موجودات زنده هستند در فرآيندتنفس – اکسيژن و مواد ذخيره شده را مصرف مي کنند و در ازاي آن گاز دي اکسيدکربن متصاعد مي کنند. علم فيزيولوژي پس از برداشت شرايط حفظ کيفيت محصولات را در مراحل مختلف نگهداري، بسته بندي و حمل و نقل مورد بررسي قرار مي دهد( خوشخوي ، مرتضي 1384 ).
-8-1ضايعات پس از برداشت محصولات باغي
نگهداري و حفظ کيفيت و افزايش ماندگاري ميوه ها و سبزيها از اهميت فراواني برخوردار است که به طور عمده با وضعيت بازار فروش ارتباط دارد. بنابراين براي افزايش سود تجاري، حفظ کيفيت محصولات ضروري است. بخش زيادي از محصولات باغي توليد شده قبل از اين که به مصرف برسد به صورت ضايعات دور ريخته مي شود. به طور کلي در فاصله زماني بين برداشت تا مصرف محصولات باغي کيفيت و کميت محصول کاهش مي يابد.تلفات بعد از برداشت به دو عامل تخريبات فيزيکي و آسيب هاي ناشي از تغييرات فيزيولوژيکي محصولات بستگي دارد. ضايعات فيزيکي مي تواند از تبخيرآب بين سلولي ناشي شود که به ازدست دادن مستقيم وزن منجر مي شود. ضربه هاي مکانيکي در حين برداشت طي حمل و نقل محصول، نگهداري و در چرخه دست به دست شدن در بازار از خسارت هاي فيزيکي به شمار مي آيند که سبب غير قابل استفاده شدن محصول و زيان اقتصادي مي شود. دومين عامل موثر در تلفات بعد از برداشت محصولات کاهش کيفيت آنها مي باشد و اين در اثر تغييرات فيزيولوژيکي و نيز تغيير در ترکيبات بيوشيميايي درون بافت محصول منجر به کاهش کيفيت آن گرديده و باعث غير قابل استفاده شدن آن از سوي مصرف کننده ها مي شود. ميزان ضايعات محصولات باغباني در کشورهاي در حال توسعه بيشتر از کشورهاي توسعه يافته است. ميزان ضايعات بعد از برداشت ميوه ها و سبزي هاي تازه در کشورهاي توسعه يافته بين5-25 درصد مي باشد در حالي که اين ميزان در کشورهاي در حال توسعه گاهي به بيش از 80 درصد نيز مي رسد(راحمي ،مجيد 1378 ).

-9-1برداشت و فيزيولوژي پس از برداشت ميوه هلو و شليل
زمان رسيدن ميوه هاي هلو را مي توان از روي شاخص هايي مثل تغيير رنگ گوشت ميوه از سبز به کاهي، ميزان سفتي گوشت و تعداد روز از مرحله تمام گل و به طور دقيق تر “درجه ساعت واحد حرارتي” تعيين کرد(طلايي، عليرضا، 1377 ).
براي مصارف تازه خوري، تهيه آب ميوه و مربا بهتر است ميوه ها که کاملا رسيده برداشت شوند، در اين حالت به دليل نازک بودن پوست ميوه هاي هلو بايد در زمان برداشت دقت زيادي به کار گرفته شود. در صنايع تبديلي مخصوصا تهيه کنسرو و ارسال به نقاط دوردست بهترين زمان برداشت اين ميوه ها زماني است که بافت ميوه هنوز کمي سفت بوده اما تغيير رنگ در پوست ميوه قابل رويت باشد. ميوه هاي بسته بندي شده هلو در صورت نگهداري شدن در دماي 1-0/5 درجه سانتيگراد در سردخانه و در رطوبت نسبي 90-85 درصد تا بسته به رقم و زمان برداشت به مدت 30-14 روز پس از برداشت قابل نگهداري خواهند بود( خوشخوي ، مرتضي 1384 ).
1-10- سولفات رويZnSO4
روي سولفات(به انگليسي(Zinc sulfate) (ZnSO4) يک نوع ترکيب معدني است. سولفات روي ترکيب معدني با فرمول ZnSO4 و همچنين هر يک از سه هيدرات است. اين به لحاظ تاريخي به عنوان “سولفات سفيد” شناخته شده بود. اين يک جامد بي رنگ است که منبع مشترک از يونهاي روي قابلحل است. سولفات‌ روي‌ به‌ عنوان‌ مکمل‌ در پيشگيري‌ و درمان‌ کمبود روي‌ مصرف‌ مي‌شود. عنصر روي براي رشد طبيعي تمام گياهان الزاماً ضروري است و نقش مهمي در رشد و کيفيت محصولات کشاورزي ايفا مي کند. کمبود روي موجب زردي داخل دانه و کوچک شدن اندازه برگها و تغيير شکل شاخه ها مي گردد. در باغ هاي ميوه کمبود روي موجب کچلي و در ساير محصولات کشاورزي نظير غلات مرکبات نيشکر، چغندر قند، پنبه و… به صورت هاي مختلف کمبود خود نمايي مي کند( ملکوتي ولطف اللهي 1390 ).
1-11- بور
(به انگليسي: Boron ) با نماد شيميايي B نام يک عنصر شيميايي با عدد اتمي ? است. اين عنصر از شبه فلزها است و چون در اثر دگرگوني‌هاي هسته‌اي ستارگان ايجاد نمي‌شود، فراواني کمي در پوسته زمين و منظومه خورشيدي دارد. ترکيبات رايجي از اين عنصر که به صورت طبيعي در زمين ايجاد مي‌شوند، در آب محلول اند. بور از کاني هاي بور به کمک عمل آوري صنعتي مانند تبخير به دست مي‌آيد، مانند اور، بوره و کرنيت.
عنصر بور در سطح زمين به صورت آزاد يافت نمي‌شود و هميشه با ماده‌اي ديگر ترکيب شيميايي شده‌ است. در صنعت تهيه بور بسيار خالص با سختي روبه رو است چون اين عنصر تمايل زيادي به تشکيل پيوند پايدار با ديگر عنصرها مانند کربن دارد. چندين دگر شکلي از بور وجود دارد. جامد آمورف آن گَرد قهوه‌اي رنگ و بلور آن سياه است. سختي موس بور حدود ??? (بسيار سخت) مي‌باشد و در دماي محيط هدايت الکتريکي کمي دارد. در نيمه رساناهاي صنعتي از کمي از بور به عنوان ناخالصي استفاده مي‌کنند ( ملکوتي ولطف اللهي 1390 ).
1-12- پلي آمين ها
پلي آمين ها گروهي از تنظيم کننده هاي رشد گياهي با وزن مولکولي کم و گروه هاي هيدروکربني متفاوت هستند که تقريبا در همه موجودات زنده يافت مي شوند و در طيف وسيعي از فرآيند هاي فيزيولوژيکي از جمله جنين زايي، تشکيل ريشه، تشکيل دانه گرده و گل انگيزي، نمو زودتر ميوه و واکنش در برابر تنش ها نقش دارند. نقش تنظيم کنندگي پلي آمين ها در ارتباط با واکنش در برابر استرس ها و پيري مي باشد که از طريق استحکام غشاهاي سلولي و بازداري از فعاليت آنزيم هاي هيدرولتيکي از پيري جلوگيري مي کنند. بيشتر پلي آمين هاي موجود در گياهان پوتريسين، اسپرميدين و اسپرمين مي باشد Valero, 2003)).
بيو سنتز پلي آمين ها و اتيلن از يک پيش ماده مشترک يعنيS – آدنوزين متيونين مي باشد و به همين سبب اتيلن وپلي آمين ها بر سر باند شدن با پيش ماده مشترک خود رقابت مي کنند و بيو سنتز يکي از اثر بازدارندگي از سنتز ديگري دارد. در مراحل اوليه نمو گياهان در مرحله تقسيم سلولي پلي آمين ها به بيشترين مقدار خود سنتز مي شوند و سپس با رسيدن به مرحله پيري و رسيدن ميوه ها کاهش مي يابند که هم زمان ميزان توليد اتيلن افزايش مي يابد( حبيبي، 1391 ). بر اساس همين اثر متضاد پلي آمين ها،پس از برداشت ميوه ها، سبزي جات و گل ها جهت افزايش عمر انباري از پلي آمين ها که عمدتا پوتريسين، اسپرميدين و اسپرمين مي باشند استفاده مي شود( حبيبي، 1391 ).
1-12-1- تاثير پيش تيمارهاي دمايي بر



قیمت: تومان


پاسخ دهید