واحد شهركرد
دانشكده كشاورزي و منابع طبيعي
پايان نامه براي دريافت درجه كارشناسي ارشد
در رشته مهندسي كشاورزي- علوم دامي – تغذيه دام و طيور
اثر استفاده از شيکوريدين به همراه پروتکسين بر عملکرد و برخي فراسنجه هاي خوني بلدرچين ژاپني

استاد راهنما:
دكتر فرشيد خيري

استاد مشاور:
دكتر سيد محمد علي جلالي

نگارش:
محمد جواد رستمي

بهمن ماه 1393
بسمه تعالي
يرفع الله الذين آمنوا منکم و الذين اوتوا العلم درجات
(قرآن کريم)
دانشگاه آزاد اسلامي – واحد شهرکرد
تاييديه صلاحيت علمي پايان نامه كارشناسي ارشد
عقايد و نظرات مطرح شده در اين پايان نامه مستقيما به نگارنده آن مربوط بوده است و اين دانشگاه آماده پذيرش پيشنهادهاي منتقدين محترم مي باشد.
دکتر شهرام مشهدي زاده
معاون پژوهش و فن آوري دانشگاه آزاد اسلامي
واحد شهرکرد
پايان نامه تحصيلي آقاي محمد جواد رستمي در جلسه مورخ 14/11/1393 متشکل از
استادان زير با درجه عالي و نمره 50/19 مورد تاييد قرار گرفت .
1- دکتر فرشيد خيري استاد راهنما امضاء
2-دکتر سيد محمد علي جلالي استاد مشاور امضاء
3- دکتر مصطفي فغاني استاد داور امضاء

دکتر هومان مولوي
سرپرست معاونت آموزشي و پژوهشي دانشکده کشاورزي
دانشگاه آزاد اسلامي – واحد شهرکرد
تعهد نامه
عنوان پايان نامه:
اثر استفاده از شيکوريدين به همراه پروتکسين بر عملکرد و برخي فراسنجه هاي خوني در بلدرچين ژاپني
اينجانب محمد جواد رستمي دانشجوي مقطع كارشناسي ارشد رشته مهندسي کشاورزي ـ علوم دامي ـ تغذيه دام ـ دانشکده کشاورزي و منابع طبيعي دانشگاه آزاد اسلامي واحد شهرکرد، تحت راهنمايي دکتر فرشيد خيري،
متعهد مي‌شوم:
نتايج ارائه شده در اين طرح تحقيقاتي حاصل مطالعات علمي و عملي اينجانب بوده، مسئوليت صحت و اصالت مطالب مندرج را به طور كامل بر عهده مي‌گيرم.
در خصوص استفاده از نتايج پژوهش‌هاي محققان ديگر به مرجع مورد نظر استناد شده است.
كليه حقوق معنوي اين اثر به دانشگاه آزاد اسلامي واحد شهركرد تعلق دارد. مقالات مستخرج از آن‌، به نام دانشگاه آزاد اسلامي واحد شهركرد(Islamic Azad University-Shahrekord Branch) به چاپ خواهد رسيد.
حقوق معنوي تمام افرادي كه در به دست آمدن نتايج اصلي اين طرح تأثير گذار بوده‌اند در مقالات مستخرج از آن رعايت خواهد شد.
در خصوص استفاده از موجودات زنده يا بافت‌هاي آنها براي انجام طرح تحقيقاتي، كليه ضوابط و اصول اخلاق مربوطه رعايت شده است.
تاريخ 14 /11 / 93
محمد جواد رستمي
مالكيت نتايج و حق نشر
كليه حقوق معنوي اين اثر و محصولات آن(مقالات مستخرج، برنامه‌هاي رايانه‌اي، نرم‌افزارها و تجهيزات ساخته شده) به دانشگاه آزاد اسلامي واحد شهركرد تعلق دارد و بدون اخذ اجازه كتبي از دانشگاه قابل واگذاري به شخص ثالث نيست.
استفاده از اطلاعات و نتايج اين گزارش نهايي بدون ذكر مرجع مجاز نيست.

معاونت پژوهش و فن آوري
به نام خدا
منشور اخلاق پژوهش
با ياري از خداوند سبحان و اعتقاد به اين كه عالم محضر خداست و همواره ناظر بر اعمال انسان و به منظور پاس داشت مقام بلند دانش و پژوهش و نظر به اهميت جايگاه دانشگاه در اعتلاي فرهنگ و تمدن بشري، ما دانشجويان و اعضاء هيات علمي واحدهاي دانشگاه آزاد اسلامي متعهد مي‌گرديم اصول زير را در انجام فعاليت‌هاي پژوهشي مد نظر قرار داده و از آن تخطي نكنيم:
1- اصل حقيقت جويي: تلاش در راستاي پي جويي حقيقت و وفاداري به آن و دوري از هرگونه پنهان سازي حقيقت.
2- اصل رعايت حقوق: التزام به رعايت كامل حقوق پژوهشگران و پژوهيدگان (انسان، حيوان و نبات) و ساير صاحبان حق
3- اصل مالكيت مادي و معنوي: تعهد به رعايت كامل حقوق مادي و معنوي دانشگاه و كليه همكاران پژوهش
4- اصل منافع ملي: تعهد به رعايت مصالح ملي و در نظر داشتن پيشبرد و توسعه كشور در كليه مراحل پژوهش
5- اصل رعايت انصاف و امانت: تعهد به اجتناب از هرگونه جانب داري غير علمي و حفاظت از اموال، تجهيزات و منابع در اختيار
6- اصل رازداري: تعهد به صيانت از اسرار و اطلاعات محرمانه افراد، سازمان‌ها و كشور و كليه افراد و نهادهاي مرتبط با تحقيق
7- اصل احترام: تعهد به رعايت حريم‌ها و حرمت‌ها در انجام تحقيقات و رعايت جانب نقد و خودداري از هرگونه حرمت شكني
8- اصل ترويج : تعهد به رواج دانش و اشاعه نتايج تحقيقات و انتقال آن به همكاران علمي و دانشجويان به غير از مواردي كه منع قانوني دارد.
9- اصل برائت: التزام به برائت جويي از هرگونه رفتار غيرحرفه‌اي و اعلام موضع نسبت به كساني كه حوزه علم و پژوهش را به شائبه‌هاي غيرعلمي مي‌آلايند.
تقديم به
پدر و مادر عزيزم كه لطف ومحبت و فداكاريهايشان چراغ راه آينده من است .
سپاسگزاري
سپاس و ستايش خداوندي را كه آنچه را خواست آفريد، پروردگاري كه تپش هستي منوط به اراده اوست و گرمي محبت از گرماي وجود اوست پروردگاري كه انوار مهرش، مستمر و پيوسته بر قلبهاي ملتمس تابيده و انگيزه ادامه حياتشان گرديده و سپاس اولياي خدا را از اولين تا آخرين كه جاده هدايت را از غبار گمراهي و لغزش زدودند و با سپاس فراوان از تمامي استادان ارجمند و بزرگوارم كه چگونه انديشيدن را به من آموختند و مرا رهين منت خود نمودند به خصوص از زحمات خالصانه استاد انديشمند و فرزانه جناب آقاي دکتر فرشيد خيري كه از آغاز تا انجام تدوين اين رساله زحمات زيادي را متحمل شدند و با صبر و حوصله تمام مرا ياري نمودند و از استاد فرزانه جناب آقاي دکتر جلالي كه در مشاوره پايان نامه اينجانب را راهنمايي نمودند و از استاد ارجمند جناب آقاي دکترفغاني كه بر بنده منت نهاده و با قبول نظارت و داوري مرا مرهون عنايات خويش قرار دادند .
فهرست مطالب
عنوان صفحه
چكيده1
فصل اول: کليات تحقيق
1-1. نقش فرآورده هاي دامي در زندگي انساني3
1-2. اهداف تحقيق ( اهداف کلي و جزئي)6
1-3.فرضيات تحقيق7
1-4 . سوالات تحقيق7
فصل دوم: مروري بر تحقيقات انجام شده
2-1.پرنده شناسي و تاريخچه ي اهلي شدن بلدرچين9
2-1-1. بلدرچين ژاپني (کوترنيکس ژاپونيکا)9
2-1-2. خصوصيات ظاهري و ارزش غذايي گوشت بلدرچين ژاپني10
2-1-3. تعيين جنسيت در بلدرچين ژاپني………………11
2-1-4. تغذيه بلدرچين ژاپني………………………11
2-2. نياز به گياهان دارويي12
2-3. شيکوريدين…………………………………22
2-3-1. گياه‌شناسي شنبليله23
2-3-2. گياه شناسي کاسني27
2-3-3.گياه شناسي رازيانه30
2-4. پروبيوتيک‌ها36
2-4-1. پروتکسين38
فصـل سوم: مواد و روش ها
3-1. مراحل آزمايش‌هاي مزرعه‌اي42
3-1-1. زمان و محل انجام آزمايش42
3-2. روش پرورش و اجراي طرح تحقيق42
3-3. تيمارهاي آزمايشي43
3-4. صفات مورد مطالعه44
3-5. جيره‌هاي آزمايشي44
3-6. مديريت و برنامه‌ي دوره‌ي پرورش46
3-6-1. تهيه و آماده‌سازي لوازم، تجهيزات پرورش و مواد خوراكي46
3-6-2. آماده سازي سالن پرورش46
3-6-3. اقدامات اوليه پس از ورود جوجه‌ها به سالن47
3-6-4. تغذيه با جيره‌هاي آزمايشي47
3-6-5. دما، رطوبت و برنامه‌ي نوري47
3-6-6. اندازه‌گيري صفات مورد مطالعه در دوره‌ي آزمايش48
3-7. عملکرد49
3-7-1. مصرف خوراک روزانه49
3-7-2. افزايش وزن روزانه49
3-7-3. ضريب تبديل غذايي49
3-8. نحوه‌ي اندازه‌گيري شاخص‌هاي اجزاء لاشه50
3-8-1. وزن نسبي لاشه50
3-8-2. وزن نسبي سينه50
3-8-3. وزن نسبي ران51
3-9. فراسنجه‌هاي خوني52
3-9-1. کلسترول52
3-9-2. ‌تري گليسيريد53
3-9-3.گلوکز53
3-9-4.پروتيين تام………………………………54
3-9-5.اوره…………………………………….54
3-9-6.کلسيم……………………………………55
3-9-7.فسفر…………………………………..55
3-10. مدل آماري وروش تجزيه آماري داده ها55
3-10-1. مقايسه ميانگين ها56
فصل چهارم: نتايج
4-1. عملکرد58
4-1-1. افزايش وزن روزانه58
4-1-2. مصرف خوراک روزانه59
4-1-3. ضريب تبديل غذايي59
4-2. صفات لاشه61
4-3. فراسنجه‌هاي خوني63
فصل پنجم: بحث و نتيجه گيري
5-1. عملکرد66
5-1-1. افزايش وزن روزانه66
5-1-2. مصرف خوراک روزانه67
5-1-3. ضريب تبديل غذايي68
5-1-4. صفات لاشه، راندمان لاشه69
5-1-5. فراسنجه‌هاي خوني71
5-2. نتيجه گيري75
5-3. پيشنهادات75
منابع76
فهرست جداول
عنوان صفحه
جدول3-1. تركيب جيره‌ي پايه تيمارهاي آزمايشي45
جدول3-2.تغييرات درجه‌ي حرارت سالن در طول دوره‌ي پرورش48
جدول4-1.اثر مصرف شيکوريدين و پروبيوتيک پروتکسين بر افزايش وزن و مصرف خوراک کل و ضريب تبديل کل بلدرچين ژاپني.60
جدول4-2.اثر مصرف شيکوريدين و پروبيوتيک پروتکسين بر وزن نسبي اجزاي مختلف لاشه بلدرچين ژاپني62
جدول4-3. اثر مصرف شيکوريدين و پروبيوتيک پروتکسين بر فراسنجه هاي خوني در بلدرچين ژاپني69
چکيده
در اين تحقيق به منظور بررسي اثر استفاده از شيکوريدين به همراه پروتکسين بر عملکرد و برخي فراسنجه هاي خوني در بلدرچين ژاپني از تعداد 240 قطعه بلدرچين هفت روزه در قالب طرح کاملا تصادفي به صورت فاکتوريل 2×4 با 8 تيمار و3 تکرار براي هر تيمار) 10 قطعه بلدرچين( در هر تکرار استفاده گرديد. تيمارهاي مورد مطالعه در اين آزمايش شامل تيمار شاهد، 4 سطح پودر شيکوريدين (0، 100، 200 و 300 ميلي گرم در کيلو گرم جيره) و 2 سطح پروتکسين(0 و100ميلي گرم در کيلو گرم) بودند.در اين آزمايش ميانگين افزايش وزن روزانه، مصرف خوراک روزانه، ضريب تبديل غذايي، وزن زنده نهايي، وزن نسبي لاشه‌ ، وزن سينه، ران، سنگدان، كبد و فراسنجه‌هاي سرمي خون از قبيل کلسترول،‌ تري گليسريد، پروتئين تام، اچ دي ال، آلبومين، کلسيم، فسفر و اسيد اوريک خون اندازه گيري گرديد. نتايج نشان داد با افزايش سطوح مصرف شيکوريدين و پروتکسين سبب افزايش وزن کل شد. هم چنين افزايش سطوح مصرف شيکوريدين و پروتکسين سبب افزايش مصرف خوراک شد. استفاده از شيکوريدين و پروتکسين ميزان ضريب تبديل غذايي در هر دوره کاهش يافت. افزايش مصرف سطوح شيکوريدين سبب کاهش ضريب تبديل غذايي گرديد. نتايج نشان داد درصد وزن زنده با مصرف شيکوريدين به طور معني داري بالا رفت. اگرچه افزايش مصرف شيکوريدن و مصرف توام شيکوريدين و پروتکسين سبب افزايش وزن و درصد نسبي اندام هاي لاشه گرديد ولي تفاوت هاي معني دار در اين خصوص مشاهده نشد. نتايج مطالعه حاضر در خصوص تاثير سطوح مختلف شيکوريدين و پروتكسين بر فراسنجه‌هاي خوني نشان داد که بيشترين اچ دي ال سرم خون مربوط به جيره حاوي 300 ميلي گرم در کيلوگرم شيکوريدين بود. نتايج نشان داد تفاوت هاي معني‌داري در خصوص ميزان کلسترول و تري گليسيريد سرم خون بين تيمارهاي دريافت كننده سطوح مختلف شيکوريدين و شاهد وجود دارد. در سايرفراسنجه‌هاي خوني (فسفر، کلسيم، اسيد اوريک، پروتيين ،آلبومين)تفاوت معني‌دار بين گروه شاهد و گروه هاي دريافت‌ کننده شيکوريدين و پروتکسين مشاهده نشد. نتايج اين تحقيق نشان داد استفاده از شيکوريدين و پروتکسين در جيره بلدرچين هاي ژاپني سبب ايجاد اثرات مفيد روي عملکرد وفراسنجه هاي خوني آن ها شد.
کلمات کليدي : شيکوريدين، پروتکسين، عملکرد، فراسنجه هاي خوني، بلدرچين ژاپني.

فصل اول
مقدمه

نقش فرآورده هاي دامي در زندگي انساني
شکي نيست که پيشرفت همه جانبه بستگي به سلامت روحي و جسمي افراد آن جامعه دارد، و لازمه اين سلامت در درجه اول، غذاي کافي و کامل است و در ميان مواد غذايي مختلف آنچه پيش از هر ماده ديگري مورد نياز روزانه انسان است، پروتيين به ويژه نوع حيواني آن است. در اغلب دنيا از جمله در ايران کمبود و فقر پروتيين حيواني وجود دارد،آمار به خوبي نشان مي‌دهند که ميزان پروتيين دريافت شده توسط هر فرد ايراني در روز با مقدار واقعي نياز بدن آن فرد تفاوت زيادي دارد و اين منجر به ايجاد صدمات جسمي و رواني به افراد مي‌شود (پوررضا، 1384).
با افزايش نياز به پروتيين در جامعه، رقابت هر چه بيشتري ممکن است بين انسان و دام ايجاد گردد و اگر قرار باشد دام‌ها در چنين رقابتي در آينده موفق باشند بايد همه تلاش‌ها را براي توليد دام‌ها با بازده بالاتر به کار گرفت. پروتيين حيواني به لحاظ دارا بودن تمام اسيد هاي آمينه مورد نياز بدن انسان و هضم راحت‌تر به همان اندازه اي که ضروري است، نسبت به پروتيين گياهي هم برتري دارد (پوررضا،1384 و زرگري، 1370).
در اين راستا بلدرچين كه يك پرنده ي اهلي شده به دست انسان است، در برخي نقاط دنيا به صورت صنعتي به منظور استفاده از گوشت و تخم آن پرورش داده مي شود. به ويژه مواد مغذي موجود در گوشت بلدرچين به مقادير قابل توجهي بيش از گوشت جوجه ي گوشتي است كه اهميت پرورش را آشكارتر مي كند، به عنوان مثال آهن بيش از 4 برابر، فسفر نزديك به 2 برابر، روي 2 برابر و مس موجود در آن بيش از 10 برابر مي باشند. بلدرچين ژاپني نژادي است كه براي توليد گوشت و تخم پرورش داده مي شود و اهميت نسبي اين دو محصول بين كشورها متفاوت است (ولي، 1388).
بلدرچين به لحاظ سن پايين قابل عرضه به بازار در 6-5 هفتگي براي مصرف گوشت، تخم گذاري خوب، ضريب تبديل غذايي مطلوب، نياز به فضاي پرورشي كم نسبت به مرغ، مقاومت نسبت به بيماري ها و دارا بودن هزينه كم براي پرورش، توجه پرورش دهندگان تجاري را نيز به خود جلب كرده است (ولي، 1388).
اهميت تغذيه دام و طيورهنگامي آشکار مي‌شود که بدانيم 70 درصد از کل هزينه پرورش طيور مربوط به تامين جيره غذايي آن‌ها است که البته اين هزينه در توليد جوجه هاي گوشتي تا سطح 75 درصد از کل هزينه را به خود اختصاص مي‌دهدگياهان دارويي از ارزش و اهميت خاصي در تامين بهداشت و سلامتي جوامع از لحاظ درمان و پيشگيري از بيماري‌ها برخوردار بوده و در خيلي از کشورها براي مقاصد دارويي مورد استفاده قرار مي‌گيرند. يکي از راه هاي افزايش بازدهي و بهره وري در صنعت طيور گوشتي استفاده از محرک‌هاي رشد است، يکي از اين محرک‌هاي رشد گياهان دارويي مي‌باشد (مکدونالد، 1379). در جوامع بشري استفاده از گياهان دارويي به اين دليل افزايش يافته است که در پي استفاده از انواع داروهاي شيميايي و آنتيبيوتيک هاي وسيع الطيف سويه‌هاي مقاوم ميکروبي ظهور يافته است. آنتي‌بيوتيک‌ها در محيط دستگاه گوارش تعداد باکتري‌هاي گرم مثبت را کاهش داده و در نتيجه باعث افزايش تعداد باکتري‌هاي گرم منفي همچون اشرشيا کلي1مي‌شوند.از مهم‌ترين موارد موثر بر بهره وري مواد خوراکي و به دنبال آن رشد حيوان، تامين سلامت دستگاه گوارشي است. قريب نيم قرن است که در صنعت دامپروري و طيور، از فرآورده هاي موثر در افزايش رشد، استفاده مي‌شود. عوامل محرک رشد بيشتر در دستگاه گوارش عمل نموده و بعد از تاثير در اين محل، همراه با مدفوع از بدن خارج مي‌شود. هرچند که مکانيسم تاثير اين مواد بر فرآيند رشد کاملا مشخص نيست ولي تصور مي‌شود که بسياري از عوامل محرک رشد با تاثير مثبتي که بر جمعيت باکتريايي دستگاه گوارشي مي‌گذارند، موجب بهبود عملکرد حيوان مي‌شوند (نيستاکي و همکاران، 1387).
کاربرد آنتي بيوتيک‌ها در پرورش حيوانات اهلي از جمله طيور به دليل مشکلات زيادي که براي حيوانات و همچنين مصرف کنندگان و نيز محيط زيست بوجود آورده است با انتقادات مختلفي روبرو شده است. به طوري که استفاده از آن‌ها در طيور در کشورهاي اروپايي ممنوع شده و تعداد ديگري از کشورها قوانين سخت‌تري را در خصوص جلوگيري و يا کاهش استفاده از آن‌ها در جيره هاي غذايي طيور اتخاذ کرده‌اند و در کنارآن،جايگزين‌هاي مناسبي براي آن‌ها معرفي شده است. از مهم‌ترين اين جايگزين‌هامي‌توان به گياهان دارويي و فراورده هاي حاصله از آن‌ها اشاره کرد. گياهان دارويي از سال‌هاي گذشته براي درمان بيماري‌ها در انسان مورد استفاده قرار گرفته و حتي امروزه نيز علي رغم پيشرفت‌هاي علمي و صنعتي، منشاء بسياري از داروها، گياهان مي‌باشند.از جمله مزاياي استفاده از گياهان دارويي مي‌توان به ساده بودن کاربرد و نداشتن اثرات جانبي سوء بر عملکرد حيوانات و نيز باقي نماندن بقاياي مضر در فرآورده هاي توليدي اشاره نمود. در ضمن، با استفاده از اين نوع فرآورده هاي گياهي، مي‌توان از مزاياي مختلف آن‌ها از جمله خواص درماني شان در مصرف کنندگان سود برد (اميد بيگي، 1379).

پروبيوتيک‌ها با تحريک رشد باکتري‌هاي مفيد روده به کاهش بيماري‌زايي ميکروب‌هاي مضر کمک مي‌کنند. برخلاف آنتي‌بيوتيک‌ها، پروبيوتيک‌ها موجودات زنده هستند که مکانيسم عمل آن‌ها متکي به جايگزيني و زنده ماندن در دستگاه گوارش است (چيچلووسکي و همکاران ، 2007). پروبيوتيک‌ها باعث افزايش جمعيت ميکرو فلور طبيعي روده‌ها مي‌شوند و با ممانعت از رشد گونه‌هاي بيماري‌زا همانند سالمونلا، اشريشياکلي، ليستريا، کلستريديوم‌ها باعث بهبود راندمان هضم و جذب مواد مغذي و هم چنين قابليت دسترسي انرژي مي‌شوند (پاترسون و بورخولدر، 2003 ؛ الخالف و همکاران، 2010).
از اين رو اين تحقيق براي شناخت و بررسي اثرات شيکوريدين (مخلوط گياهي رازيانه، کاسني و شنبليله) در مقايسه با پروبيوتيک پروتکسين بر روي بلدرچين هاي ژاپني صورت گرفت.

1-3. اهداف تحقيق ( اهداف کلي و جزئي)
بررسي اثر استفاده از شيکوريدين و پروتکسين بر عملکرد تغذيه اي (افزايش وزن، ضريب تبديل خوراک، کيفيت لاشه و درصد اجزاي آن) در بلدرچين ژاپني.
بررسي اثر مصرف شيکوريدين و پروتکسين بر فراسنجه‌هاي خوني در بلدرچين ژاپني.

1-4. فرضيات تحقيق :
الف)
:H0 استفاده از شيکوريدين و پروتکسين سبب بهبود عملکرد بلدرچين ژاپني مي‌گردد.
:H1 استفاده شيکوريدين و پروتکسين سبب بهبود عملکرد بلدرچين ژاپني نمي‌گردد.
ب)
:H0 مصرف شيکوريدين و پروتکسين موجب ايجاد تفاوت‌هايي در فراسنجه هاي خوني بلدرچين ژاپني مي‌شود.
:H1 مصرف شيکوريدين و پروتکسين موجب ايجاد تفاوت‌هايي در فراسنجه هاي خوني بلدرچين ژاپني نمي‌شود.

1-5. سوالات تحقيق :
آيا استفاده از شيکوريدين و پروتکسين سبب بهبود عملکرد تغذيه اي و راندمان رشد بلدرچين ژاپني مي‌گردد؟
آيا استفاده از شيکوريدين و پروتکسين سبب ايجاد اثراتي بر فراسنجه هاي خوني بلدرچين ژاپني مي‌گردد؟

فصل دوم
بررسي منابع

2-1. پرنده شناسي و تاريخچه ي اهلي شدن بلدرچين ژاپني
2-1-1. بلدرچين ژاپني2(کوترنيکس ژاپونيکا)
بلدرچين ژاپني از راسته ي ماکيان سانان (گاليفورمها3)، خانواده فاسيانيدا4، جنس بلدرچين، گونه ي کوترنيکس و زيرگونهي کوتر نيکس ژاپونيکا ميباشد. نام علمي بلدرچين ژاپني، کوترنيکس ژاپونيكا مي باشد و با بلدرچين معمولي يا اروپايي که داراي اسم علمي کوترنيکس ميباشد، متفاوت است (ولي، 1388).
بلدرچين ژاپني يکي از انواع پرندگاني است که به وسيلهي ژاپني ها اهلي شده است. تاريخچهي اوليهي بلدرچين وحشي ژاپني به قرن هشتم ميلادي در ژاپن بر مي گردد، پس از آن نيز سوابق ديگري در مناطق مختلف ژاپن يافت شده است. بلدرچين ژاپني در طي قرن شانزدهم بصورت نيمه اهلي به عنوان پرنده ي آوازخوان بوده است. در فاصلهي سال هاي 1907 تا 1941 ميلادي بلدرچين ژاپني براي افزايش توليد تخم انتخاب شده است. در سال 1941 در ژاپن حدود دو ميليون بلدرچين ژاپني نگهداري مي شد.
با اينکه قسمت عمده اين بلدرچين هاي اهلي در طي جنگ جهاني دوم از بين رفتند، اما پس از جنگ جهاني دوم، صنعت توليد تخم بلدرچين از تعداد اندک بلدرچين باقي مانده و احتمالاً اضافه شدن لاين هاي اهلي شده از کره ، چين، تايوان و بلدرچينهاي گرفته شده از حيات وحش مجدداً احيا گرديد.

2-1-2. خصوصيات ظاهري و ارزش غذايي گوشت بلدرچين ژاپني
بلدرچين ژاپني داراي رنگهاي متنوعي است. نوعي وحشي که بيشتر در کشورهاي ژاپن، کره، چين و مغولستان يافت ميشود، غالباً داراي رنگ قهوهاي دارچيني است، مادههاي بالغ با پرهاي سياه کم رنگ نقطه نقطه نشان داده ميشود در صورتي که نرهاي بالغ داراي پرهاي قرمز متمايل به زرد تيره بر روي گونهها و سينه مي باشند.
تفاوت ظاهري در رنگ پرها حدوداً در سن 3 هفتگي ظاهر شده و تعيين جنسيت از روي رنگ تا سن 2 هفتگي مقدور نميباشد (ولي، 1388).
بلدرچين از لحاظ ارزش گوشت و تخم براي انسان از ديرباز مورد توجه بوده و تحقيقات زيادي روي برخي از گونه هاي آن صورت گرفته است. براي بعضي از گونه ها تحقيقات بيشتري نياز مي باشد تا ارزش غذايي آنها بيشتر مشخص شود. در اکثر تحقيقات، بلدرچين ژايني مورد بررسي قرار گرفته و به همين دليل بيشتر نتايج ارائه شده مربوط به اين گونه است که در گزارشهاي متعددي ارزش غذايي گوشت و ساير محصولات آن ارائه شده است. گوشت قسمت هاي مختلف لاشهي بلدرچين داراي ارزش غذايي متفاوت ميباشد، به عنوان مثال هر 100 گرم گوشت سينه محتوي 59/22 گرم پروتئين،31/2 ميلي گرم آهن، 228 ميلي گرم فسفر، 260 ميلي گرم پتاسيم، 58 ميلي گرم کلسترول و 18 نوع اسيدآمينه مي باشد. هم چنين داراي ويتامينهاي A، B1، B6، 12B، نياسين، اسيدپنتاتونيک و اسيدفوليک ميباشد (ولي، 1388).

2-1-3.تعيين جنسيت در بلدرچين ژاپني
در بلدرچين ژاپني ميتوان از دو طريق زير جنس نر و ماده را از يکديگر تشخيص داد (شکوهمند، 1387).
1- براي تعيين جنس از مشاهدهي پرهاي سينه استفاده مي شود. در جنس نر پرهاي اين ناحيه به رنگ قرمز مايل به نارنجي و در جنس ماده لکههاي سياه و سفيد وجود دارد. با مشاهدهي اين علائم مي توان در سن 3 هفتگي جنس پرندگان را تعيين نمود.
2- در جنس نر غده کلوآکي در حدود سن 30 الي 35 روزگي متورم بوده و با فشار دادن اين ناحيه ماده اي شبيه به کف صابون خارج ميشود که نشانهي بارور بودن جنس نر ميباشد. هم چنين وزن پرنده ي ماده بيشتر از پرندهي نر ميباشد. البته اين افزايش وزن بعد از سن 28 روزگي مشهود است. در بلدرچين ها فقط پرندهي نر آواز مي خواند.

2-1-4. تغذيه بلدرچين ژاپني
مقدار انرژي قابل سوخت و ساز مورد نياز بلدرچين ژاپني زياد و در حدود 3000 کيلوکالري به ازاي هر کيلوگرم جيره ميباشد (شکوهمند، 1387).
به طور کلي غلات داراي سطح انرژي زيادي بوده و مصرف آنها در جيرهي طيور متداول است. مواد خوراکي که براي تأمين انرژي مورد نياز بلدرچين به جيرهي آن اضافه ميشود شامل ذرت، جو، چربي و گندم ميباشد. انرژي نقش مهمي در تغذيهي طيور دارد بطوري که طيور تا زماني که مقدار انرژي مورد نياز خود را به دست نياورند به مصرف خوراک ادامه مي دهند. بنابراين رعايت نسبت انرژي با ساير مواد مغذي ديگر نظير پروتئين و مواد معدني، ضرروي است. از ميان 19 اسيد آمينهي مورد نياز بلدرچين 13 اسيد آمينه ضروري بوده و بايد از طريق جيره تأمين شوند. 6 اسيد آمينه نيز غير ضروري است و در بدن پرنده ساخته مي شوند و لازم نيست که داخل جيره وجود داشته باشند. 13 اسيد آمينه ضروري عبارتنداز: آرژنين، سيستئين، گليسين، هيستيدين، ايزولوسين، لوسين، ليزين، متيونين، فنيل آلانين، ترئونين، تريپتوفان، تايروزين و والين. از بين اين 13 اسيد آمينه، متيونين وليزين اغلب به ميزان اندکي در منابع گياهي يافت ميشوند، بنابراين براي متعادل کردن آنها در جيره، متيونين وليزين به جيزه افزوده ميشود (شکوهمند، 1387). از آنجايي که بلدرچين از نظر سن پايين قابل عرضه به بازار (6 تا 5 هفتگي براي مصرف گوشت)، تخم گذاري خوب، ضريب تبديل غذايي مطلوب،نياز فضاي پرورش کم نسبت به مرغ،مقاومت نسبت به بيماريها و دارا بودن هزينهي کم براي پرورش، توجه پرورش دهندگان تجاري را نيز به خود جلب کرده است.

2-2. نياز به گياهان دارويي
امروزه جهت کاهش ميزان وقوع بيماري ها و کمک به افزايش رشد و بهبود صفات توليدي از آنتي بيوتيک ها در سطح وسيعي در سيستم هاي پرورش طيور استفاده مي گردد (طهماسبي و همکاران،1381). بدون شک آنتي بيوتيک هاي افزوده شده به جيره طيور نقش مهم و بسزايي را به عنوان محرک رشد در پرورش دام وطيور داشته اند (مهري،1380). هم چنين ترکيبات ضد باکتريايي نقش بسيار عمده اي در تعادل ميکروبي و فلوئور روده حيوانات دارند .با توجه به وجود آنتي بيوتيک هاي مشترک در مصارف درماني طيور و انسان ، امکان انتقال سويه هاي باکتري مقاوم به آنتي بيوتيک از طريق مصرف محصولات طيور به انسان وجود خواهد داشت و همانطور که امروزه مشاهده مي شود و احتمال ايجاد مقاومت به آنتي بيوتيک هاي ضعيف تر در انسان وجود خواهد داشت. علاوه بر ان استفاده از آنتي بيوتيک ها مي تواند با اثرات مضر بر رشد ميکروفلوئور هاي روده داشته باشد. محققان نشان دادند استفاده از آنتي بيوتيک ها موجب افزايش در اسيديته محتويات روده شده و باعث تخريب ميکرو فلور بومي روده مي گردند وسبب افزايش حساسيت دام به بيماري هاي مي گردند. گزارش شده است که استفاده از گياهان دارويي مي تواند بر اثرات مفيد ضد باکتريايي سبب تحريک رشد ميکرو فلور مفيد روده نيز بشوند (زرگري،1370 : بريماني،1366). در مطالعات بر روي جوجه هاي گوشتي براي تعينن جايگزين هاي احتمالي آنتي بيوتيک ها و پيشگيري از اثرات مضر آنها توجه خاصي به روغن هاي فرار گياهي و اجزاي آنها شده است، به طور معمول اين روغن ها ترکيبات پيچيده اي هستند که ترکيبات شيميايي و غلظت هاي متغيير دارند.مطالعات بسياري بر روي اثرات ضد ميکروبي ترکيبات گياهي و اسانس هاي آنها در شرايط آزمايشگاهي صورت گرفته است. بسياري از آزمايش ها نشان داده اند که افزودن عصاره گياهان دارويي به جيره و يا آب آشاميدني طيور سبب افزايش عملکرد و بهبود توليد و ضريب تبديل مي گردد (بهروز لک و همکاران، 1391).
قدمت شناخت خواص دارويي گياهان، شايد بيرون از حافظه تاريخ باشد. اطلاعات مربوط به اثرها و خواص دارويي گياهان، از زمان‌هاي بسيار دور به تدريج سينه به سينه منتقل گشته، با آداب و سنن قومي در آميخته و سرانجام در اختيار نسل‌هاي معاصر قرار گرفته است. به نظر مي‌رسد که مصري‌ها و چيني‌ها در زمره‌ي نخستين اقوام بشري بوده باشند که بيش از 27 قرن قبل از ميلاد مسيح، از گياهان به عنوان دارو استفاده کرده و حتي برخي از گياهان را براي مصرف بيشتر در درمان دردها کشت داده‌اند (ديانتي، 1380).
گياهان دارويي از هزاران سال پيش نقش بسيار مهمي در حفظ سلامتي و بهبود کيفيت زندگي انسان‌ها داشته‌اند. اين ترکيب‌هاي درماني بيشتر شامل عصاره‌هاي گياهي و ترکيب‌هاي فعال آن‌ها بوده که توسط مصرف کننده، به عنوان ترکيب‌هاي طبيعي و بي خطر شناخته مي‌شوند. گياهان دارويي مي‌توانند سلامتي مرغ‌هاي تخم گذار را بهبود بخشند (زرگري، 1370).
ثابت شده است که روغن‌هاي ضروري حاصل از برخي گياهان، کارايي حيوانات را بهبود مي‌بخشد (صمصام شريعت و همکاران، 1383).
محصولات گياهي شامل موادي با منشاء گياهي مي‌شوند. در غياب آنتي‌بيوتيک‌هاي محرک رشد، محصولات گياهي هم چون گياهان دارويي و ادويه‌ها و عصاره‌هاي آن‌ها از آنجايي که نقش مهمي در سلامت و تغذيه بازي مي‌کنند، مي‌توانند جايگزين‌هاي مناسبي براي آنتي‌بيوتيک‌ها باشند. عصاره‌هاي گياهي و روغن‌هاي ضروري آن‌ها طيف گسترده‌اي از فعاليت‌ها را دارند که شامل ممانعت از رشد ميکروب‌هاي بيماري زا، خواص ضد التهابي و اسهال و تاثير‌گذاري در سيستم‌هاي متفاوت بدن همانند سيستم غدد درون ريز و سيستم ايمني بدن مي شود (فرکت، 2004).
اثرات سودمند اين محصولات گياهي در تغذيه‌ي حيوانات ممکن است ناشي از فعال سازي مصرف خوراک و ترشح غدد گوارشي، تحريک پاسخ‌هاي ايمني بدن، فعاليت‌هاي ضد باکتريايي و کوکسيديوزي، فعاليت‌هاي ضد ميکروبي، ويروسي، ضد التهابي و خصوصاً فعاليت به‌عنوان آنتي اکسيدان‌هاي مؤثر باشد (هرناندز و مادريد، 2004). تأکيد شده است که بيشتر متابوليت‌هاي ثانويه گياهي هم چون فلاوونوئيدها و گلوکوزينولات ‌ها فعاليت‌هاي ضد باکتريايي و آنتي اکسيداني دارند. هم چنين فعال سازي ماکروفاژها نخستين گام توسط اين محصولات گياهي براي بهبود پاسخ‌هاي ايمني است (ايسن و ديسامر، 1995). بعضي از منابع ادعا مي‌کنند که افزودني‌هاي خوراکي با منشاء گياهي 10% کل بازار افزودني‌هاي خوراکي را به خود اختصاص داده است. ميلز و همکاران (2006) در آزمايشي هنگام مقايسه افزودني‌هاي خوراکي گياهي، آنتي‌بيوتيک و اسيدهاي آلي اثرات مشابهي بر روي روده همانند کاهش تعداد کلوني‌هاي باکتريايي، محصولات تخميري کمتر (آمونيوم و آمين‌هاي بيوژنيک)، فعاليت کمتر سيستم لنفاوي روده و هضم بيشتر مواد مغذي پيش از رسيدن به سکوم مشاهده کردند. که در نهايت نشان دهنده‌ييک تعامل کلي بهتر در روده بود. ترکيبي از محصولات گياهي با عصاره‌هاي دارچين، سير، ليمو و رزماري نتايج مثبتي بر ضد هيستاموناسيس در پولت‌هاي بوقلمون نشان داد و باعث کاهش مرگ و مير شد (هرناندز و مادريد، 2004). روغن‌هاي ضروري بدست آمده از گياهان دارويي و بعضي از ادويه‌ها به دليل خواص ضد ميکروبي‌اي که دارند، مي‌توانند به‌عنوان جايگزين‌هاي آنتي‌بيوتيک در جيره غذاي مورد استفاده قرار گيرند. فعاليت‌هاي مورد انتظار و مطلوب افزودني‌هاي گياهي در جيره هميشهيکسان و پايدار نيست که مي‌تواند به علت شرايط رشد، زمان برداشت و مرحله بلوغ، روش و طول دوره نگهداري، روش عصاره گيري، هم چنين اثرات سينرژيکي و يا آنتاگونيسمي ممکن و در نهايت فاکتورهاي ضد تغذيه‌اي و آلودگي‌هاي ميکروبي باشد (ايسن و ديسامر، 1995).
بسياري از محققان گزارش داده اند برخي از محرک‌هاي رشد هم چون پروبيوتيک‌ها از طريق بيوسنتز ويتامين‌هاي گروهB شيرين بيان موجب بهبود سيستم ايمني و توليد آنزيم‌هاي گوارشي و افزايش اسيدهاي چرب فرار در دستگاه گوارش شده و باعث بهبود عملکرد پرنده مي‌شوند (وينديخ، 2004)
محبوبي و همکاران (1388) نشان داده‌اند که برخي از عصاره هاي گياهي داراي اثرات آنتي سپتيک و ضد ميکروبي و اثرات فارماکولوژي متعددي هستند در آزمايش آن‌ها عصاره مرزه داراي بيشترين اثر بر روي سالمونلا تيفي موريوم و کمترين اثربخشي آن بر روي سويه هاي اشرشياکلي است در اين آزمايش آن‌ها نشان داده‌اند ترکيب تيمول نسبت به کارواکرول نقش مهم‌تري در افزايش خاصيت ميکروبي ايفا مي‌کند. هم چنين مشخص شد تيمول و کارواکرول داراي اثرات سينرژيستي مي‌باشد اثر ضدميکروبي تيمول و کارواکرول به دليل نفوذپذير نمودن غشاي سلول توسط آن‌ها است که مي‌توانند با کاتيون‌هاي سطح غشا تشکيل کيلات داده و فعاليت‌هاي حياتي را مختل کند.
پلي ساکاريدهاي موجود در عصاره هاي گياهي اثراتي شبيه پروبيوتيک‌ها داشته و باعث افزايش اسيدلاکتيک و تکثير باکتري‌هاي مفيد روده و کاهش حضور باکتري‌هاي گرم منفي مثل اشرشياکلي مي‌گردد. در آزمايشات جامروز و همکاران (2005) استفاده از کارواکرول و تيمول شمارش باکتري‌هاي اسيدلاکتيک را افزايش داد باتوجه به باکتري‌هاي مثل لاکتوباسيلوسها و بيفيدو باکتري‌ها در بهبود سيستم ايمني و نقش آنتي بيوتيک ويرجينيامايسين در مهار باکتري‌هايي هم چون لاکتوباسيلوس احتمال دارد کاهش ميزان لاکتوباسيل در گروه حاوي آنتي بيوتيک ويرجينيامايسين به دليل نقش آنتي باکتريال آن عليه باکتري‌هاي گرم مثبت باشد.
اکنون با در دست داشتن نتايج آزمايش‌ها و تحقيقات، با اطمينان مي‌توان به تشريح و تفصيل علمي مزاياي موجود در مواد موثره گياهان دارويي در رابطه با انسان و حيوانات پرداخت. حقيقت اين است که امروزه درباره‌ي روند سوخت و سازي تشکيل مواد موثره ي موجود در گياهان تحت فرايند‌هاي خاص زيست محيطي و تاثير مواد موثره مذکور بر انسان و حيوانات، اطلاعات بسيار زيادي وجود دارد و جنبه هاي مختلف استفاده از مواد مذکور، تنوع روز افزون دارد (مهري،1390 : پوررضا، 1384).

دلايل مهم رويکرد به گياهان دارويي در دنياي امروزي:
1ـ عدم امکان تهيه موثره فعال که در صنايع دارويي اهميت بسياري دارند، به طور مصنوعي امکان پذير نيست و تنها به صورت طبيعي از گياهان مورد نظر قابل استخراج هستند.
2ـ غير قابل استفاده بودن برخي مواد گياهي همچون سولانين ها5 ، که اگر اين مواد در صنايع دارويي تحت تاثير برخي فرايندهاي شيميايي قرار گيرند و در واقع به صورتي ” نيمه طبيعي ـ نيمه مصنوعي” درآيند، به موادي فعال و قابل استفاده تبديل خواهند شد.
3ـ مواد دارويي سنتتيک به طور سريع‌تر اثر مي‌بخشند و داراي يک تاثير مشخص نيز مي‌باشند ولي اکثر آن‌ها عوارض جانبي نا مطلوبي بر بدن انسان بر جاي مي‌گذارند. در حالي که مواد دارويي حاصل از گياهان با آن که به تدريج تاثير مي‌بخشند، ولي اثرات مفيد جانبي داشته و فوايد زيادي از نظر دوام سلامت بدن دارند.
4ـ مواد موثره گياهان، بخصوص عطريات و اسانس‌ها، موارد استفاده‌ي متعدد متفاوتي در صنايع لوازم آرايش، صنايع مواد شيميايي خانگي دارند. به طوري که بدون حضور مواد موثره مذکور، ساخت و تهيه بسياري از محصولات ياد شده امکان پذير نخواهد بود .
5ـ استفاده از مواد موثره گياهان دارويي در صنايع غذايي، رشد روز افزون دارد. اگر چه استفاده از مواد مذکور در صنايع غذايي از گذشته معمول بوده ولي اکنون در صنايع نو پاي نوشابه سازي، کنسروسازي، شيريني سازي و غيره از مواد موثره گياهان دارويي براي بهتر شدن طعم و رنگ و بوي محصولات در سطح دقيق‌تر و حساب شده تري استفاده مي‌شود.
6ـ مواد موثره دارويي گياهان ادويه اي علاوه بر آن که طعم و مزه‌ي مواد غذايي را بهتر مي‌کند، اشتها آور نيز هست و باعث هضم مواد غذايي و سلامت کار دستگاه گوارش مي‌گردد.
7ـ در گذشته گياهان دارويي به عنوان منبع اصلي مواد شفا بخش، به طور وسيعي توسط مردم مورد استفاده قرار مي‌گرفت. تا آن که پس از به بازار آمدن داروهاي شيميايي استفاده از مواد طبيعي مذکور به طور چشمگيري کاهش يافت (زرگري، 1370)، ولي در سال‌هاي اخير، آشنايي علمي و بنيادي انسان با خواص و آثار مفيد مواد دارويي طبيعي، زمينه‌ي استفاده روز افزون از آن‌ها را فراهم آورده است. به همين دليل، در عموم کشورهاي پيشرفته، مراکز تحقيقاتي خاص گياهان دارويي تأسيس گشته است که اين مراکز تحقيقاتي، هر روز مواد موثره متعددي را در گياهان همراه با اثرات مطلوب آن‌ها شناسايي و معرفي مي‌کنند و نتايج حاصل را به صورت مقالات مفيدي منتشر مي‌سازند (قهرمان، 1378).
محدوديت کاربرد آنتي بيوتيک ها، تمايل به استفاده از متابوليت هاي ثانويه گياهي واجد فعاليت زيستي را به عنوان راهکاري براي بهبود عملکرد دام و طيور افزايش داده است. در همين رابطه گياهان زيادي با خواص ضد ميکروبي شناسايي شده‌اند. از مهم‌ترين موارد موثر بر بهره‌وري مواد خوراکي و به دنبال آن رشد حيوان، تامين سلامت دستگاه گوارشي است. قريب نيم قرن است که در صنعت دامپروري و طيور، از فرآورده هاي موثر در افزايش رشد، استفاده مي‌شود. عوامل محرک رشد اساسا در دستگاه گوارش عمل نموده و بعد از تاثير در اين محل، همراه با مدفوع از بدن خارج مي‌شود. هرچند که مکانيسم تاثير اين مواد بر فرآيند رشد کاملا مشخص نيست ولي تصور مي‌شود که بسياري از عوامل محرک رشد با تاثير مثبتي که بر جمعيت باکتريايي دستگاه گوارشي مي‌گذارند، موجب بهبود عملکرد حيوان مي‌شوند (مهري،1380).
عوامل پاتوژني موجود در روده باريک حيوان در کسب مواد مغذي از دستگاه گوارش با حيوان ميزبان در رقابت مي‌باشند و سبب کاهش هضم و بهره وري مواد غذايي مي‌شوند و به دنبال آن عملکرد حيوان کاهش و ميزان ابتلا به بيماري‌ها افزايش مي‌يابد. از طرفي برخي از محرک‌هاي رشد همچون پروبيوتيک‌ها از طريق تحريک در ساختويتامين‌هاي گروه B موجب بهبود سيستم ايمني، توليد آنزيم‌هاي گوارشي و افزايش اسيدهاي چرب فرار در دستگاه گوارش شده و سبب بهبود عملکرد پرنده مي‌شوند. نتايج بدست آمده از برخي از آزمايش‌هانشان دهنده آن است که چنانچه تعادل ميکروبي در دستگاه گوارش صورت گيرد، امکان رشد پاتوژن هاي بيماري زا کاهش مي‌يابد. از طرفي با توجه به اينکه عوامل محرک رشد موجب اختلال در سوخت و سازباکتري‌هايبيماري زامي‌گردند، لذا سبب مي‌شود که



قیمت: تومان


پاسخ دهید